Yeni Yönetmelik Tepki Çekti: Dönüşüm Değil Mülkiyet Gaspı

Kentsel dönüşüm kapsamında “riskli” ilan edilen binalar için yıkım ve karar alma süreçleri hızlandırıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’nın 6306 sayılı Kanun’un uygulama yönetmeliğinde yaptığı değişiklik Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeye göre, tek bir hak sahibinin talebi dönüşüm sürecinin başlatılması için yeterli olacak. Karara itiraz eden maliklerin payları diğer hak sahiplerine devlet eliyle satılabilecek; bu payları devletin kendisi de satın alabilecek. Bina yıkılıp arsa haline geldiğinde ise ön alım hakkı devlete tanınacak.

BirGün’den Berkay Sağol’un haberine göre; düzenlemenin barınma krizini ağırlaştıracak yeni hak kayıplarının önünü açacağını belirten uzmanlar, “Son derece dayatmacı, üstenci ve kamu yararı kavramının üzerine taşmış bir yönetmelik. Bu süreç kent hakkı, kent hukukuyla bağdaşmıyor” dedi.

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) İstanbul Şube 2. Başkanı Özer Or, “Geçim şartlarının bu kadar zorlaştığı, kiraların ve konut fiyatlarının bu kadar yükseldiği bir dönemde vatandaşların konutlarını terke zorlanmalarını kolaylaştıracak uygulamalar onların yaşamlarını daha güvenli olmayan binalarda sürdürmelerine yol açabilir” dedi.

İBB’nin başlatıp sürdürmeye çalıştığı hızlı tarama ve önceliklendirme çalışmalarının merkezi idare tarafından maddi kaynaklarla ve mevzuat açısından yeterince desteklenmediğini belirten Or, “Biz İMO olarak yapı stoku envanter çalışmalarına, risk sınıflandırmasına ve önceliklendirmeye önem verilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Kentsel dönüşümde hâkim işleyişi sorgulamadan mevcut uygulamaları hızlandırmaya ve genişletmeye çalışmak mevcut sorunları da artıracak ve büyütecektir” şeklinde konuştu.

Dönüşüm değil, zorla göç
Şehir Plancıları Odası İstanbul Şube Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Pınar Giritlioğlu da yönetmelik değişikliğinin mülkiyet hakkını fiilen ortadan kaldırdığına dikkat çekti. Giritlioğlu “Salt çoğunluk denilen noktada artık 50 kişi varsa 26 kişinin kabul etmesi yeterli olacak. Geri kalanlar ya kabul etmek zorunda kalacak ya da mülkünü satıp göç etmek zorunda bırakılacak. Bu durumda mülkiyetin Anayasal dokunulmazlığından söz etmek mümkün değil” dedi.

Hak kaybı büyüyor
Avukat Onur Cingil de kentsel dönüşümde 2012’den bu yana yapılan yasal değişikliklerin hiçbirinin hak sahipleri lehine olmadığını söyledi. Yapılan düzenlemelerin yurttaşın değil, büyük müteahhit firmalarının çıkarlarını gözettiğini belirten Cingil şöyle devam etti: “Bütün hızlandırmalar aslında satışın ve inşaatın hızlı yapılması yönünde. Vatandaş hak kaybı ve can kaybı arasında bırakılmamalı. Kentsel dönüşümde adil dönüşüm ve uzlaşma esastır ama bu tamamen ortadan kalkıyor.”

Haberin tamamına linkten ulaşılabilir.