“Magnum, Türkiye’nin Karmaşıklıklarından Enstantaneler”

Susanne Fowler, 3 Nisan tarihli International Herald Tribune Gazetesi’nde yayımlanan “Magnum, Türkiye’nin Karmaşıklıklarından Enstantaneler” başlıklı yazısında İstanbul Modern’in “Magnum Fotoğrafları ile Türkiye” sergisini yorumluyor.

Türkiye’nin her zaman öykücüler için zengin bir kaynak olduğunu belirten Fowler, “değişkenlik içindeki bir ulusun son 60 yılını belgeleyen 16 Magnum fotoğrafçısı için ise bu, gelişmenin, savaşın, sürgünün, hatta sokak cinselliğinin öyküsü oldu” görüşünü dile getiriyor. Yazıda sergideki fotoğrafların, “Bugün Avrupa Birliği’ne katılıp katılamayacağı tartışılan görece genç bir Cumhuriyet’in yaşadığı kargaşa yıllarını anlattığı” ve “serginin aynı zamanda fotoğraf felsefesinde yaşanan evrimi de belgeler nitelikte” olduğu belirtiliyor.

İstanbul Modern küratörü Engin Özendes ile birlikte serginin eş küratörü olan Magnum’un eski yöneticilerinden Fransız Diane Dufour, sergi projesinin, İstanbul Modern’in fotoğrafı bir sanat biçimi olarak göstermenin yanı sıra yabancıların Türkiye’yi nasıl gördüğünü sorgulama isteğiyle birlikte ortaya çıktığını vurguluyor. 16 farklı bakış açısından Türkiye’yi anlatan bu etkinliğin siyasi anlamda oldukça ilgi çekici olduğunu ifade eden Dufour, "Bu fotoğrafların anlattıklarını ‘okumaya’ zaman ayırırsanız, siyasi ve ekonomik durumla ilgili bir otopsi elde edebilirsiniz" diyor.

Yazıda fotoğrafların seçiminde küratörlerin “Türkiye’yle ilgili hem iyi hem kötü her tür klişeden kaçınarak, Ayasofya, ünlü camiler, Türk Medeniyetine ait diğer ‘hazineler’ ya da Türkiye’nin en karanlık yönleri gibi kalıpları değil, karmaşıklığı, zıtlıkları ve belirsizlikleri” yansıtmaya çalıştıkları aktarılıyor.

Fowler, Buhara’dan Kazablanka’ya ve New York’a, 13 farklı kentten ve 13 farklı kültürden fotoğrafçının katıldığı sergideki çalışmaları tek tek anlatarak, daha güncel işlerde, fotoğrafçıların belirli bir zamanı ve mekânı soyutladığı ve değiştirdiğini belirtiyor, kimilerinin dinsel ve siyasi gerginliklerle ilgilendiğine, kimilerinin de göç temasını işlediğine değiniyor.