İstanbul Kime Göre Depreme Hazır?

TMMOB İstanbul İl Koordinasyon Kurulu tarafından organize edilen 'İstanbul'un Deprem Gerçeği / Sizce İstanbul Depreme Hazır mı?' başlıklı panel Bahçeşehir Üniversitesi Toplantı Salonu'nda gerçekleştirildi. Murat Dokur, Haluk Eyidoğan, Murat Fırat, Cemal Gökçe, Oğuz Gündoğdu, Tahir Öngür, Mücella Yapıcı'nın panelist olarak katıldığı toplantı, 'tespitlerin dışında deprem için ne yapıldı' sorusunun cevaplarını aradı.

Türkiye artık 'kent depremleri' sürecinde

Türkiye'nin bir deprem kuşağı üzerinde olduğunu belirten Prof. Dr. Haluk Eyidoğan, 'deprem olacak mı, olmayacak mı?' ikileminin tartışmayı hiçbir yere götüremeyeceğini vurguladı. 20 yüzyılda Türkiye genelinde 21 adet 7 ve üzeri şiddette deprem olduğuna dikkat çeken Eyidoğan, 21. yüzyılın ilk 8 yılında henüz şiddetli bir deprem yaşanmamasını doğanın verdiği bir şans olarak yorumladı. "Türkiye, kent depremleri sürecine girmiştir" diyen Eyidoğan, 1927'de yüzde 24 olan kentsel nüfusun 1997'de yüzde 65'e çıktığını ve bunun da kentlerde yaşanabilecek kayıp riskini artırdığını söyledi. Eyidoğan, Türkiye'de kent nüfusunun yüzde 32'sinin Marmara Bölgesi'ne yığıldığına ve bölgenin kent nüfusunun yüzde 66'sının da İstanbul'da yaşadığına vurgu yaparak, şöyle konuştu: "İstanbul'un yüzde 58'i deprem bakımından birinci ve ikinci dereceden deprem kuşağında; yani deprem bakımından en tehlikeli alan olma özelliğini taşıyor. Göç, kayıp riskini arttırıyor. Tehlikeyi biliyoruz"

Depreme hazır olmak bir insan hakkıdır

Jeoloji Yüksek Mühendisi Tahir Öngür, bir jeoloji mühendisi olarak hala deprem üzerine konuşuyor olmaktan duyduğu utancı dile getirdiği konuşmasında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin web sitesinde yer alan  "İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kentsel Dönüşüm Ve Deprem Önleme Çalışmaları" başlıklı basın açıklamasında yer alan verileri eleştirdi. Büyükşehir Belediyesi'nin hala 6 - 6.5 yıl önce ortaya konulmuş rakamları baz aldığını ifade eden Öngür, 'depreme hazır olmanın bir insan hakkı olduğunu söylüyordu' dediği Deprem Master Planı'nın da Kadir Topbaş yönetimi tarafından unutulmasını kınadı. İBB'nin hiçbir projesinde 'deprem' olasılığına karşı bir strateji benimsenmediğini savunan Öngür, Deprem Master Planı'nda değinilen hukuksal düzenlemelerle ilgili adım atılmamış olmasını da bir suç olarak niteledi ve "Benim yaptığım da bir suç duyurusudur" dedi. 

Bir savunma mekanizması olarak 'inkar'

Konuya felaket psikolojisi açısından yaklaşan Psikiyatr Dr. Murat Dokur ise, 'inkar'ın doğrudan kullanılan bir savunma mekanizması olma özelliğine dikkat çekerek, kaygı dozunun biraz arka planda kalması gerektiğini düşündüğünü söyledi. Dokur, yoğun yaşanan 'kaygı'nın direnci de beraberinde getirdiğini ve bunun da yapılabilecek pekçok şeyi yapılamaz kıldığını belirterek, yaşanılan durumu 'tuhaf' olarak nitelendirdi: "Tuhaf bir durum! Sanki İstanbul depremi bir grup insan için olacakmış, çoğunluk için olmayacakmış gibi bir durum yaşanıyor".

Deprem olmasa bile yenileme şart

İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Cemal Gökçe de mevcut yapı stoğunun deprem riski olmasa bile yenilenmesi gerektiğini söyledi. Yapı Denetim Yasası'nın eksiklikleri üzerinde duran Gökçe, "Pekçok denetleme kuruluşu, denetleyeceği inşaatın yerini bile bilmiyor" diye konuştu. Artık dünya gündeminin kaynakların sınırlılığı ve sürdürülebilirlik üzerine yoğunlaştığını hatırlatan Gökçe, bütüncül bir yenileme ve planlama çalışmasına ihtiyaç olduğunu savundu. Gökçe, ayrıca boş her alanın bir rant kapısına dönüştürülmesinin aksine mevcut yapılaşmada yoğunluğun azaltılması gerektiğini de sözlerine ekledi.