İstanbul 2010 AKB Ajansı: Kimseye Ayrıcalık Söz Konusu Değil

Son günlerde ulusal basında yer bulan ve ajansta çalışan yönetmenlerin kendi projelerinden pay aldıklarını iddia eden haberlere İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı'ndan yanıt geldi. Ajanstan yapılan yazılı açıklamada, ısrarla benzer haberlerin devam ettirildiği savunularak, İstanbul 2010 AKB Ajansı’nın proje üretim süreciyle ilgili detayları bir kez daha kamuoyuyla paylaşma ihtiyacı duyulduğuna dikkat çekiliyor. Açıklamada Ajansın, 'Kültür-Sanat', 'Kentsel Uygulamalar ve Kültürel Mirasın Korunması', 'Turizm ve Tanıtım' olmak üzere üç ana alanda hem proje ürettiği, hem de dışarıdan gelen projeleri değerlendirerek uygun bulduklarını desteklediğine vurgu yapılıyor ve şöyle devam ediliyor:

"Bugüne kadar ajansımızla ilgili olarak medyada çıkan haberlerin bir kısmında, İstanbul 2010 AKB Ajansı’nın sadece kamuoyundan gelen projeleri değerlendiren ve kabul edilmeleri durumunda fonlayan bir yapı gibi yansıtıldığı veya kamuoyunda, kısmen de olsa, böyle bir izlenim olduğu anlaşılmaktadır. Ajansın bugüne kadar uygulamaya koyduğu projelerin önemli bir kısmı (yüzde 78’i) dışarıdan gelen projeler olmakla birlikte, yüzde 22’lik ciddi bir bölümü bizzat Ajans’ın kendi yönetmenlik ve direktörlüklerinin ürettikleri, yani müellifi ajans olan projelerdir. Daha net bir ifade ile, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı’nın şu anda fonlamakta olduğu 421 projenin 93’ü Ajansın kendisinin ürettiği projelerdir.

Bu projeler bizzat Ajansın kendi insan kaynağının ve entelektüel beyin gücünün ürettiği projelerdir. Elbette gerekli olduğu durumlarda ajans dışından da katkılar alınmaktadır. Her bir proje, ilgili yönetmenliğin veya direktörlüğün kollektif çalışması sonucu ortaya çıkmaktadır. İstanbul 2010 AKB Ajansı’nın yönetmenliklerinde ve direktörlüklerinde ise alanlarının yetkin ve değerli kültür-sanat üreticileri, fikir önderleri, entelektüelleri ve kültür yöneticileri görev almaktadır.

İstanbul 2010 AKB Ajansı gibi bir ajansın, kendi projelerini üretememesi gibi bir durumun söz konusu olamayacağı aşikardır. Zira, Türkiye’nin en yetkin kültür-sanat insanlarının, entelektüellerinin ve yöneticilerinin Ajansta bulunma sebepleri sadece dışarıdan gelecek projeleri değerlendirmek olamaz.

Burada önemli olan ve altı kuvvetle çizilmesi gereken nokta şudur: Söz konusu insan kaynağının tamamı, İstanbul 2010 AKB Ajansı için sözleşmeleri ile sabit aylık ücretleri dışında hiç bir ücret, prim, bonus veya pay almamaktadır. Kendilerine ait bir proje olmadığı gibi, üretimine katkıda bulundukları herhangi bir projeden pay almaları da söz konusu olamaz. Projelerin uygulamasında faydalanılacak dış kaynakların ve altyüklenicilerin ajans çalışanları ve özellikle de yönetmen ve direktörler ile bir illiyet bağının olmaması diğer bir önemli etik prensiptir.

Bu çerçevede, bir kısmının bilgi eksikliğinden, bir kısmının ise bilinçli olduğunu düşündüğümüz söz konusu haberlerdeki bu iddianın tamamen asılsız olduğunun bir kez daha altını çizmek isteriz.

Proje değerlendirme ile proje üretme birbirinden ayrı işleyen süreçlerdir

Bu noktada, ikinci bir temel unsurun daha altını çizmek gereklidir: Her bir yönetmenlik, aynı zamanda kendi alanı ile ilgili dışarıdan başvuruları yapılan projeleri değerlendirme sorumluluğunu da üstlenmektedir. Ancak bu süreç, Ajans içi üretim sürecinden kesin bir şekilde ayrılmış ve standartları çok net belirlenmiş, şeffaf bir süreçtir.

Ajansımıza başvurusu yapılmış projeler, ilgili sanat yönetmenliği veya direktörlük tarafından, uzman danışmanların da katılımıyla objektif kriterler doğrultusunda titizlikle incelenmektedir. İstanbul 2010 AKB Ajansı olarak başvuruları değerlendirirken dikkate aldığımız kriterlerin ana başlıkları temel olarak: İstanbul ile ilişikli olma, ilgililik, projenin sosyal ve uluslararası boyutunun bulunması, artistik değeri, hedef kitleye uygunluğu, İstanbul’a ve İstanbulluya sağladığı fayda, İstanbul 2010 AKB’nin tanıtımındaki rolü, Avrupa Kültür Başkenti programının misyon ve rolünü kamuoyuna aktarmak, sürdürülebilirlik ve geliştirilebilirlik kriterlerini kapsamaktadır.  

İnceleme sonuçları, uzmanların görüşleri ile birlikte değerlendirilmek üzere Ajansımız Yürütme Kurulu’na sunulmaktadır. Projeler, ilgili Yönetmenlik veya Direktörlüğün inceleme ve görüşleri ışığında, Yürütme Kurulu tarafından İstanbul 2010 AKB Programına uygunluğu ve bütçe olanakları ile ele alınarak değerlendirilmektedir.  

Yürütme Kurulu onayını alan projeler, Bütçe Komisyonu tarafından görüşülüp, Ajansımızın projeye vereceği maddi desteğin karara bağlanmasının akabinde proje sahibi ile sözleşme imzalanmaktadır. Bütçe Komisyonu’nun projeyi karara bağlaması ve sözleşme imzalanana kadar proje değerlendirme süreci devam etmektedir. Yapılan başvurular ancak ve ancak bu safhalardan geçtikten sonra İstanbul 2010 AKB Projesi olarak nitelik kazanabilir.
Dolayısıyla, proje üretimi ve değerlendirmesi birbirinden bağımsız işleyen süreçlerdir ve İstanbul 2010’un yönetmen ve direktörleri, iki süreci birbirinden bağımsız olarak yönetme yetkinliğindedir. Fonlanan projelerin yüzde 78’lik bir bölümünün dışarıdan projeler olması da Ajansın kendi projelerine pozitif bir ayrımcılık yapmadığının en güzel göstergesidir".