ÇED’siz Sondaj Hukuka Aykırı

Sivas İdare Mahkemesi, Yıldızeli’nde köylüler ve yöre derneklerinin mera ve orman alanlarının yanı başında, içme suyu kaynaklarına yakın bölgede yürütülen arama faaliyetlerine karşı Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü’ne açtığı davadan karar çıktı. Mahkeme, sondaj işleminin hiçbir çevresel etki değerlendirmesine tabi tutulmadan ÇED muafiyeti verilmesi kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek iptal etti. Köylüler sürecin takipçisi olacaklarını belirtti.

BirGün’de yer alan habere göre; Yıldızeli’ne bağlı Davulalan, Yeşilgöz ve Yeşilalan köylerinden yurttaşlar ile yöre dernekleri, Sivas İdare Mahkemesi'ne dava açmıştı. Davacılar, Davulalan Ruhsat Numaralı 4. Grup Maden Arama Projesi’nde çevresel etkilerin hiç değerlendirilmediğini, köylülerin bilgilendirilmediğini ve sondaj noktalarının koordinatlarının dahi net olmadığını savunmuştu. Mahkeme kararında dava konusu işlemin 30 adet karotlu sondaj için 12 bin metrekare, bu alanlara ulaşmak için açılması planlanan 10 bağlantı yolu için ise 57 bin 547 metrekare olmak üzere toplam 69 bin 547 metrekarelik bir alanı kapsadığı ve hiçbir çevresel etki değerlendirmesine tabi tutulmadan ‘ÇED muafiyeti’ verildiği anımsatıldı. Sondaj ve sondaj için yol yapılan yerlerin Davulalan Köyüne 400- 500 metre mesafe kadar yakınlıkta olduğu, ormanlık alanlarda yürütüldüğü, sondaj yapılan yerlerin bazıları içme ve hayvan sulama için kullanılan çeşmelerin hemen yakınında veya üst tarafında olduğu, diğer açılacak sondaj noktalarının yine köylere içme veya kullanma su kaynaklarına, sit alanlarına, meralarına mesafesinin dahi bilinmediği kaydedildi.

Köylüler, söz konusu projenin 20 futbol sahası büyüklüğündeki bir alana fiziki müdahale anlamı taşıdığını, hayvanlarını otlattıkları meraların ve korumaya çalıştıkları ormanlık alanların parçalandığını, derelerden su kullanımı nedeniyle su kaynaklarında azalma yaşandığını belirterek, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla iptali ve yürütmesinin durdurulmasını istedi.

Sivas Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, 8 Şubat 2024 tarihli yazısıyla söz konusu sondaj ve yol çalışmalarının ÇED Yönetmeliği hükümlerine tabi olmadığı yönünde görüş bildirdiği anımsatılan davada, 2017’de Maden Kanunu’na eklenen düzenlemeye dayanarak jeolojik haritalama, jeofizik etüt, karot ve numune alma gibi faaliyetler için ÇED kararı aranmayacağı savunuldu. Ancak mahkeme, kanunda ÇED’den muaf tutulan faaliyetler arasında sondajlı maden araması”nın açıkça sayılmadığını belirterek, 8 Şubat 2024 tarihli ÇED muafiyeti işleminin iptaline karar verdi. Karar 15 gün içinde Danıştay’a temyiz edilebilecek.