Yüksek Mimar Restoratör Ali Emrah Ünlü: "Puan ile ev seçildi"

Binanın çatıkatında; insanların fiziksel şartlarının iyileştirilmesi ve böylece onlara "daha yaşanabilir, temel ihtiyaçlarının daha rahat ve temiz bir ortamda sağlanılacağı" bir çevre yaratmak amacıyla başlatılan projede görev yapan Yüksek Mimar Restoratör Ali Emrah Ünlü ile, "Fener Balat Semtleri Rehabilitasyon Programı”nın bugün neresinde olduğumuzu, mekandaki "soylulaştırma” (gentrification) riskini ve bunun önüne geçmek için alınan tedbirleri, sorunlarını ve programın geleceğini konuşuyoruz. Ünal, projeninhangi aşamalardan geçtiğini şu sözlerle anlatıyor: “Bu program kapsamında 3 adet restorasyon ihalesi oldu Birinci ihalede 21 bina tamamland.,İkinci ihale 26 kasım 2006’dada başladı. 74 binanın onarımı yapıldı. İkinci ihale ilerlemiş durumda. Üçüncü ihale ise Ocak 2007’de imzalandı.Bu ihale kapsamında da 21 yapının restorasyonu yapılacak. Toplamda 121 yapının restorasyonu tamamlanmış olacak.Bahsi geçen yapıların hepsi için 2003 yılından bugüne bina belirleme, arazi tespit, ev sahipleriyle görüşme, protokol imzalama, röliöve-restorasyon proje, koruma kurulundan onay ve belirlenen binalar için ihale süreçlerinden geçildi.” Ünlü Avrupa Birliği’nin, Fatih Belediyesi'nin ve Teknik Destek Ekibi’ni belli kriterleri gözeterek yaptıkları puanlama sistemi sonucunda bu evlerin seçildiğini ifade ederek, “Ev sahipleri ile evlerini ilk 5 yıl boyunca satmamaları için bir protokol imzalandı. 1997 yılından sonra el değiştiren, buraya dışardan gelip ev almış olan insanların evleri kapsam dışı bırakıldı. İçinde yaşayan ailelerin hepsini -kiracı ya da ev sahibi- buradan başka bir yere taşımak ve evlerini inşaat bitiminde geri almaları üzerine bir sistem kuruldu. İhale şartnamesinde de her bina için o ailenin taşınması, nakliye masrafları, taşıma masraflarının karşılanması şartı konuldu. Binaların seçim sürecinde, sosyal anketler ve binaların mimari açıdan değerlendirilmesi yapıldı. Bu değerlendirmeler birleştirilerek, her binaya puanlar verildi. Örneğin; çok aile sayısına sahip binalar az puan alarak geride kaldı, fakat az aileli binalar ön plana çıktı. Aynı değerlendirme; binanın mimari açıdan puanlanmasında da kendini gösteriyor. Binanın onarılma durumunun derecesine göre de puanlama yapıldı ve daha basit onarımla iyileştirilebilecek binalar daha yüksek puan aldı.” Evlerini boşaltanların kiraları karşılanmış Bu sistem çerçevesinde program tarafından evinin inşaatı bitene kadar belirlenen bölgelere taşınan pek çok aile bulunmakta. Bu bölgeler; insanların çalışma alanlarına, çocuklarının okullarına erişme mesafesi göz önünde bulundurularak belirlenmiş. Bu sistemle binalardaki ailelerden yüzde 90’ı taşınmış belli süreliğine evlerini boşaltmışlar ve bu süreçte kiraları yine program tarafından karşılanmış. Kiracıyı çıkartıp geri dönmeye razı etmek için; evine döndüğünde kirası yasal oranlarda artıyor. Ali Emrah Ünlü en baştan insanlarla koşulları konuştuklarını ve bu koşulları kabul edenlerle işe başladıklarını söylüyor.