Vatandaş da projeye katılıyor

Emrah Ünlü'ye göre projenin sosyal boyutu çok mühim. 2 adet sosyal merkezin işletilmesi düşünülüyor. Bunlardan bir tanesi 25 Haziran'da açılmış olan Dimitri Kantemir Evi. Hem müze hem de bir sosyal merkez. Bu merkezin içinde çocuklar, kadınlar ve gençlere yönelik birtakım sosyal faaliyetlerin olması planlanıyor. Ünlü sosyal merkezle ilgili "Takvimler birbirine çakışmadı" tabirini kullanıyor. Çünkü bu programın başında; AB ile Fatih Belediyesi arasındaki anlaşmaya göre; Fatih Belediyesi 1 yıl içinde semt sınırları dahilinde sosyal merkez olmaya uygun bir yapıyı tahsis edecekti ve bu bina bir sosyal merkeze dönüştürülecekti. Bu binanın tahsis edilmesi bir yılı aşmış. Seçilecek binanın çok harap olmamasına özen gösteriliyordu. Fakat, yapılan anlaşmaya göre, eğer bu bina 1 yıl içinde tahsis edilemezse, 1 milyar avroluk bütçe verilmeyecekti. Bu binaların tahsisi aşaması programdaki her birim açısından sancılı geçmiş. Bu sosyal merkez için tahsis edilen parseller bugün: 7-8-9 parseller olarak anılıyor. 7-8-9 parseldeki sosyal merkezin yapım aşamasında, binada defalarca yangınlar ve çökmeler meydana gelmiş.Şu anda da bina aslına uygun olarak yeniden yapılmak zorunda kalınmış. Önümüzdeki Ekim ya da Kasım aylarında tamamlanması bekleniyor. Bu süre içinde bölgede geçici bir sosyal merkez kurulmuş. Bu sosyal merkez 8 ay boyunca faaliyet göstermiş. Bu sosyal merkezde; önce çocuklara yönelik; okul öncesi çalışmalar, derslere yardımcı kurslar, İngilizce kursları düzenlenmiş. Kadınlara yönelik faaliyetler ise binanın alt katındaki dükkanda düzenlenmiş. Bu kurslardan sonra yapılanlar ise kermeslerde sergilenmiş, yemek yarışmaları, çocuk gösterileri düzenlenmiş. Ancak bu geçici sosyal merkez 1 yıllık bir süre sonunda kapanmış. Birebir katılım “Katılım” projenin en önemli ayağı belki de..İnsanları bu projenin içine çekmek ve birebir katılımlarının sağlanması projenin geleceği açısından çok önemli. Emrah Ünlü bu bölgede en azından evleri yapılacak insanların katılımının sağlandığını söylüyor. Peki bu katılım ya da bir başka deyişle; bu insanların ikna edilmesi süreci nasıl oldu sorusunu şöyle cevaplıyor Ünlü; “İnsanlar buraya geldiler, toplantılar yaptık, hala da geliyorlar, katılıyorlar, binaların yapımında kendi fikirlerini de söylüyorlar , müdahale ediyorlar.” Yapılan bu toplantılar sonrasında protokol imzalanmış. Programın başlangıcında sözleşme yapacak insan bulunmadığından bahsediliyor. İnsanlar evlerinin yapılmasına, inşaat haline gelmesine ilk aşamada sıcak bakmamışlar. Bu noktada bu insanları ikna etmede büyük sıkıntılar yaşanmış. Hatta bu rehabilitasyon programı için “Patrikhaneye yakınsınız, bu projeyle burası küçük Vatikan olacak “ diyenler bile çıkmış. Tarih boyunca farklı din ve kültürden toplumların Fener ve Balat’ a yerleşmeleri sonucu geride bıraktıkları, kültürlerini yansıtan yapılar; insanlar tarafından farklı şekillerde algılanabiliyor. Oysa burası aslında bir açık hava müzesi ve bu kültürün korunması gerekiyor. En önemlisi de bu kültürü koruma bilincine varılması gerekiyor. Bu amaçla program ofisinin yaptığı çalışmalar hala sürmekte ve bu rehabilitasyon programı da ancak içinde yaşayan insanın bu bilinci kazanmasıyla ‘sürdürülebilecek’. Yapılan restorasyonlar bölge insanına ekonomik anlamda da bir girdi sağlıyor. Evlerinin altındaki dükkanları kiraya verebilme imkanı sağlıyor. Fakat bu noktada rakamlara dikkat edilmesi gerekiyor. Emrah Ünlü bir sosyal dönüşüm projesi olan bu projenin sonunda mekanda "soylulaştırma”yı (gentrification) tamamen önlemenin çok zor olduğunu ekleyerek, “Evini, dükkanını yaptıran insan önce 300 liraya kiraya verdiği yeri, yapısı restore edildikten sonra 700 liraya vermesin ya da kiracısını atmasın. İşte ‘gentrification’ orada olur” şeklinde konuşuyor. Balat Çarşısı Balat Çarşısı da bu açıdan önemli bir dinamik. Balat çarşısının da onarımından sonra fonksiyon değiştirmesi ya da farklı bir kullanıcı grubuna hitap etmesi istenmiyor. Çünkü burada çarşının %80’inin kiracı olma durumu var ve burada 20 yıldır dükkanlarını işleten insanlar var. Bu çarşının ‘turistik bir çarşı’ olması istenmiyor. Bu çarşının Balat’a faydası olmasını ve atıl durumdaki binaların açılması bekleniyor.