Türk Sineması'nda Bir Düşünür: Halit Refiğ

1950ler Türkiye’nin ekonomik, siyasal ve sosyal hayatında büyük değişikliklerin başlangıcı olan bir dönem oldu. Özellikle 1960ların başından itibaren başlayan ve ileriki yıllarda da hız kazanan köyden kente göç olgusu, tarımda makineleşme ve hızlı sanayileşme Türkiye’yi değiştirirken, bu değişimden Türk Sineması da etkilendi. 1960lardan itibaren Yeşilçam Sokağı’nın etrafındaki canlılık, 1930lardan beri devam eden Türk Sineması’nda Muhsin Ertuğrul Devri’nin kapanışının habercisiydi. Türk Sineması doğrusuyla yanlışıyla artık bir endüstri haline gelmişti. Bu canlılığın adı da Yeşilçam'dı. İşte tam bu zamanlarda, 1956'da, Nijat Özön ile birlikte yayınladıkları "Sinema", "Kim" isimli dergilerde, "Yeni Sabah" ve "Akşam" gazetelerinde sinema eleştirileri yazıları yazan Halit Refiğ,. Atıf Yılmaz’ın "Yaşamak Hakkımdır" filminde asistanlık yapmaya başladı. 1960 yılında ise Halit Refiğ, "Yasak Aşk" filmini çekerek Yeşilçam’a yönetmen sıfatıyla dahil oldu. İşte o günden günümüze 40 yılı aşkın bir süredir Refiğ, Türk Sinemasına yapımcı, yönetmen, senarist ve danışman olarak hizmet verdi. Bir düşünce adamı olan Halit Refiğ’in Türk Sineması’na olan katkıları sadece film endüstrisine kazandırdığı başyapıtlarla sınırlı kalmadı. Refiğ, Türkiye'de ilk defa İDGSA Film Arşivi tarafından başlatılan eğitim çalışmalarına katıldı ve Sinema Kursları'nda öğretmen olarak görev aldı. 1975'den itibaren İDGSA Sinema-TV Enstitüsü'nde Öğretim Görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1976-77 yıllarında ABD'de Wisconsin Üniversitesi'nde, 1984 yılında Ohio Denison Üniversitesi'nde eğitim çalışmalarına katıldı. Öğrencileri ile birlikte "The Intercessors", "In the Wilderness" adlı filmleri gerçekleştirdi. Filmleri için Türkiye'de ve yurt dışında birçok festivalde özel bölümler ayrılan Halit Refiğ, sayısız konferans, seminer ve toplantıya konuk olarak katıldı. 1997 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Senatosu kararı ile "Onursal Profesörlük" unvanı verildi. Halit Refiğ'in sayfalara sığmayan başarıları ve taviz vermediği çizgisi, üniversitelerin İletişim Fakülteleri'inden Mimarlık Bölümlerine kadar çok çeşitli anabilim dallarında çalışan sayısız akademisyenin makalelerine, yüksek lisans ve doktora tezlerine konu oldu. 300'ü aşkın makalesinin yanı sıra araştırma yazıları da bulunan Refiğ’in, Ulusal Sinema Kavgası, Doğu, Batı ve Türkiye 10 Yılda Nereden Başladık? Nereye Geldik?, Gerçeğin Değişkenliği /Kemal Tahir, Aşk ve Ölüm Senaryoları adlı kitapları var. Refiğ’in doğum ayı da olan Mart ayında Yapı-Endüstri Merkezi, Halit Refiğ’i konuk ediyor. Sanal Mimarlık Müzesi’nde 15 Şubat 2007 tarihinden itibaren bir sergisi de açılacak olan Refiğ ile ilgili Yapı-Endüstri Merkezi’nde Mart ayı boyunca gerçekleştirilecek olan etkinliklerin tam programı için tıklayınız. Kaynaklar kimkimdir.gen.tr biyografi.net