Türk Edison'ların Süper Ampulüne Yabancılar Talip

Türk bilimadamlarının geliştirdiği teknoloji Edison'un ampulüne rakip olacak. Bilkent Üniversitesi'nde Fizik Bölümü ve Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Hilmi Volkan Demir ile öğrencileri Sedat Nizamoğlu, Tuncay Özel ve Emre Sarı'nın nanoteknoloji ile geliştirdiği Light Emitting Diode (LED) yani ışık yayan diyot olarak tanımlanan sistem sayesinde aydınlanmaya yüzde 90 daha az para ödenecek. Türk mühendislerin geliştirdiği LED sistemi, dünyaca ünlü “Nanotechnology” dergisinin 14 Şubat 2007 baskısında da kapak konusu oldu. Uluslararası markalar da LED sisteminin peşinde. Dünya elektronik devlerinden İngiliz Sharp Türk mühendislere "Bu projeyi birlikte geliştirelim" teklifinde bulunurken, ismi açıklanmayan Alman bir firma da projeyi yakın takibe aldı.

Üniversitesi'nde Fizik Bölümü ve Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Hilmi Volkan Demir, geliştirdikleri teknolojinin hem bilim dünyasında hem de endüstride büyük yankı uyandırdığını belirterek "Sharp bize gelin birlikte çalışalım teklifinde bulundu. Benzer tekliflerde bulunan birden fazla firma var. Bunlardan biri de bir Alman markası. Alman firması ismini gizli tutmamızı istedi" açıklamasını yaptı.

Geliştirdikleri LED'lerin, evlerde kullanılan ampuller ve florasan lambaların yerini alacağını belirten Demir, şöyle devam etti: "Edison'un ürettiği ampuller ısıyı ışığa dönüştürürken, nanotekonoloji ile ürettiğimiz LED'ler ise elektrik enerjisini direkt ışığa çeviriyor. Bu teknoloji geleceğin iç mekan ve taşıtların tüm aydınlatma fonksiyonlarını tamamen değiştirecek nitelikler taşıyor."

LED'in ömrü ampule göre 100 kat daha uzun
Bilkent Üniversitesinden araştırmacılar, geliştirdikleri “ayarlanabilir beyaz ışık” teknolojisiyle Edison'un ürettiği ampulleri 130 yıl sonra değişime uğrattı. Edison'un ürettiği ampuller ısıyı ışığa dönüştürürken, nanotekonoloji ile üretilen nanokristalli LED'ler ise elektrik enerjisini direkt ışığa çeviriyor. LED (Light Emitting Diode, Işık yayan Diyot) tabanlı ışık kaynaklarının ömrünün 23 yıl olduğu belirtiliyor. Demir, normal bir ampulün bin saatlik bir ömrü varken LED'in ömrü 100 bin saat.

Yüzde 90 oranında enerji tasarrufu sağlayan LED bazlı ışık kaynaklarının küresel ısınma sorununa alternatif çözüm olacağını belirten Hilmi Volkan Demir şöyle devam etti: "Dünyada üretilen tüm elektriğin yüzde 20'si aydınlatmada kullanılıyor. Küresel ısınmanın nedenleri arasında yer alan enerji üretimi böylece aza indirilmiş olacak.

Bu teknolojiyle karbon emisyonu yapan farklı enerji üretimine ihtiyacınız olmuyor. Eğer dünyada bu sisteme geçilirse yıllık yaklaşık 300 milyon ton karbon salınımı azalacak. LED'lerin tüm dünyada elektrik harcamasının yüzde 50 azaltacağı iddiasındayız. ayrıca önümüzdeki 5 yılda arabaların dış aydınlatma işlevlerinin tamamının yeni üretilen LED'lerle gerçekleşecek."

Görünümü çip şeklinde
Ampulün enerji kaynağından aldığı ısıyla ışık veriyor. LED kaynaklı ışık elektron yokluğunun farklı enerjilerde birleşerek ortama ışık salmasıyla oluşuyor.
Ampulün ömrü bin saat, LED'in ise 100 bin saat.
LED'te farklı nano kristal kombinasyonları kullanarak elde edilen beyaz ışığın özellikleri kontrol edebilebiliyor ve değiştirilebiliyor. Soft ya da parlak seçimleri yapılabilecek.
LED'in ampul gibi bir görünümü yok. Küçük bir çip şeklinde olan LED, her türlü sisteme monte edilebiliyor.

Nanoteknoloji nedir?
Yunancada 'cüce' anlamına gelen nano, fizikte bir metrenin milyarda biri anlamına gelen ölçü birimi. Bu tanıma göre "nanoteknoloji" insanın saç kılının 80 binde biri büyüklüğünde "nano" ölçüdeki parçalarla uğraşan bilim demek. Nanoteknolojide atomlar veya moleküller tek tek alınıp hassas şekilde birleştirilerek istenen ürün elde ediliyor.

Yrd. Doç. Dr. Hilmi Volkan Demir kimdir?
4 Temmuz 1976 Kars Kağızman'da doğdu. Ankara Fen Lisesi'nin ardından Bilkent Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü'ne girdi. Yüksek lisansı 2002 yılında Bilkent, Doktorasını ise 2004 yılında Stanford Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü'nde yaptı. 1 Eylül 2004 tarihinden bu yana Bilkent Üniversitesi Fizik ve Elektrik Elektronik Mühendisliği bölümlerinde öğretim üyesi olarak çalışan Demir, Bilkent Nanoteknoloji Araştırma Merkezi Başkan Yardımcısı. Demir, 2005 yılında Avrupa Birliği tarafından verilen Marie Curie Fellowship Ödülü ile 2006 yılında Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından verilen Üstün Başarılı Genç Biliminsanı (GELİP) Ödülü'ne layık görüldü.