Suya ‘Ağır’ Tehdit

İzmir’de arsenikli suyun tartışıldığı bir dönemde, özellikle Aliağa’daki demir çelik fabrikaları ve bölgedeki altın madenciliğinin yarattığı tehlikeye de dikkat çekiliyor. Uzmanlar kentte her yıl 300 bin ton demir çelik atığı çıktığını, İzmit’teki İZEYDAŞ’a ait tehlikeli atık yakma tesisinin kapasitesinin ise 40 bin ton olduğunu vurguluyor. Açık ortamda biriktirilen atıkların zehirlerinin, yeraltı sularına karıştığı belirtiliyor.

Ekosisteme karışıyor

Demir çelik fabrikalarının en yoğun olduğu bölge olan Aliağa’da bugüne dek 12 milyon ton tehlikeli atık birikmiş durumda. Fabrikaların, verimli toprakları köylülerden alarak atık depolama alanlarına dönüştürdükleri, buralarda cüruf dağları oluştuğu vurgulanıyor. Buradaki tozların rüzgarın etkisiyle havaya, yağmurun etkisiyle de yeraltı sularına karıştığı belirtiliyor.

Kimya Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Ertuğrul Barka, içme suyuna arseniğin yanı sıra bir çok ağır metalin de karışma olasılığı bulunduğunu anımsatarak, buna demir çelik fabrikaları ve altın madenleri atıklarının neden olabileceğini söyledi. Şuanda Aliağa’da 12 milyon ton ne yapılacağı bilinmeyen ağır metal atığı olduğunu, bunların yağmur ve rüzgarla ekosisteme karıştığını belirten Barka, “Bunların yüzde 30 demir tozu, yüzde 2 ile 7 kadarı kurşun, yüzde 7 ile 20 kadarı çinko. Ergitilen metalin içinde demir, kurşun ve çinko çok yüksek oranlarda bulunur. Bunlar, sularımıza karışarak bitkilere, hayvanlara ve insanlara olumsuz etkiler yapıyor. Hangi metaller varsa canlılar ona göre hastalanıyor. Aliağa Horozgediği Kostet yöresinde demir çelik fabrikaları bulunuyor. Bunlar atıklarını önceleri fabrika alanları yığdılar. Bu alan yetmedi oradaki verimli tarım arazilerini köylülerden aldılar. Oralara yığdılar. Oralar da yetmedi. Bunların üzerine fabrikalar yapıyorlar” diye konuştu.

4 kat fazla kanser

Demir çelik fabrikalarından saatte 150 ton elektrikli ark ocağı tozu atıldığını bunların yok edilemediğini de vurgulayan Barka, şunları söyledi:

“İzmir’de yılda 300 bin tondan fazla ağır metal atığı çıkıyor. Hepsi İZAYDAŞ’a gönderdiklerini söylüyor ancak tesisin yıllık 40 bin ton kapasitesi bulunuyor. Bu atıkları ne yapacaklarını bilmiyorlar. Avrupa’da bu işler yasaklandı. Tüm demir çelik fabrikalarını Marmara ve Ege bölgelerinde yığdılar. Gemi sökümünü de Aliağa’da yaptırıyorlar. Gelecek nesiller yaşayamayacak, kanserden kırılacaklar. Şu anda Aliağa’da Türkiye ortalamasının 4 katı kanser hastası var.”