Sulak Alanlar Azaldı, ‘Allı Turna’ Bizim Elleri Terk Ediyor

Sultan Sazlığı, Göksu Deltası ve son olarak Tuz Gölü’nde meydana gelen kuruma, flamingoların neslini tehdit ediyor. Uzmanlar, bu kuşların tehditle karşılaştığı zaman yaşam alanlarını terk ettiğini belirtiyor.

Sulak alanlardaki kirlenme ve kuruma halk arasında ‘allı turna’ olarak bilinen flamingoları yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı. Üreme yeri konusunda çok seçici olan flamingoların, tehditle karşılaştığı zaman yaşam alanlarını terk ettiği öğrenildi. Türkiye’de çok sayıda sulak alanın kuruması flamingoların yaşam alanlarını son 20 yılda yarı yarıya azalttı. Sultan Sazlığı ve Göksu Deltası’ndaki sulak alanlardan sonra Tuz Gölü’nde görülen kuruma, flamingoların üreme alanlarını daraltıyor. Doğa Derneği alan envanter sorumlusu Ortaç Onmuş, Tuz Gölü’ndeki azalmaya dikkat çekerek, “Tuz Gölü’nde 20 yıl önce 20 bin çift flamingo ürüyordu. Bu sayı şimdi 12 bin çifte kadar düştü.” dedi.

Araştırmalar, Tuz Gölü’nde su seviyesinin azalmasıyla birlikte alanda üreyen flamingo sayısında hızlı bir düşüş olduğunu kanıtlıyor. Geçmişte 20 bin çiftin üzerinde flamingo bu alanda kuluçkaya yatarken, 2005 yılında bu sayının yarıya düştüğü belirlendi. Tuz Gölü 260 bin hektardan 150 bin hektara düşünce, 1998’de 11 bin 400 olan yavru sayısı, bu yıl 3 bine düştü. Çevre sakinleri her şeye rağmen göl havzasında açılan 48 bin kuyudan su çekmeye devam ediyor. Beslenmek ve üremek için tuzlu sulak alanları çok seven flamingoların en temel besini, ‘artemia salina’ adındaki küçük tuzlu su karidesi. Süzgeç gibi olan gagaları sayesinde tuzlu suyu süzüp içindeki kabukluları yutan flamingolar, pembe renklerini bu minik canlılardan alıyor. Gri renkli olan yavru flamingolar, artemia’larla beslendikçe karidesin içinde bulunan yüksek miktardaki ‘karoten’ sayesinde pembeleşiyor.

Uzmanlar, önemli oranda flamingoya ev sahipliği yapan Tuz Gölü’nün, kuraklık ve kirlilik yüzünden yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu vurguluyor. Tuz Gölü’ndeki kirliliğin dünyanın en büyük flamingo kolonisini Türkiye’ye çeken ‘artemia salina’ları tehdit ettiği vurgulanıyor. Doğa Derneği alan envanter sorumlusu Ortaç Onmuş, Tuz Gölü’nde üreyen popülasyonun her yıl gittikçe azaldığına işaret ederek, “Tuz Gölü’nde 20 yıl önce 20 bin çift flamingo ürüyordu. Bu sayı şimdi 12 bin çifte kadar düştü. İzmir Kuş Cenneti’nde ise türün korunmasına yönelik Doğa Derneği olarak çalışmalarımız sürüyor.” diyor. Flamingoların üreme ve yaşama alanlarının yanında göç yollarındaki sulak yerlerin de korunması gerektiğini vurgulayan Onmuş, flamingonun en zayıf olduğu dönemin gençlik çağı olduğunu belirtiyor. Onmuş, bu türün korunabilmesi için zayıf olduğu dönemde takip edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Avrupa Birliği ülkelerinde 800 birey flamingo bulunan alanların ciddi koruma altına alındığını dile getiren Onmuş, Tuz Gölü’nde binlerce çift ürediği halde yeterli derecede korunmadığını sözlerine ekliyor.