'Su tüketimi artacak'

Barajlardaki doluluk oranının düşmesi nedeniyle Anakent Belediyesi'nce başlatılan su kesintilerinin beraberinde birçok sorunu da getireceğine dikkat çekiliyor. Kesintilerin kentteki su tüketimini daha da artıracağını, salgın hastalıkların ortaya çıkacağını dile getiren uzmanların değerlendirmeleri şöyle:

Sakarya'ya yönelinmeli

n Buket Bahar Dıvrak (Doğal Hayatı Koruma Vakfı Ankara Temsilciliği Su Program Müdürü): Anakent Belediyesi su kesintileriyle günü kurtarmaya çalışıyor. Ancak kesintiler hiçbir zaman çözüm değil. Bunun yerine kentlerde bir an önce Avrupa Birliği yasalarının da öngördüğü "Bütünleşik Havza Modeli Yöntemi" ne geçilmeli. Yani, Ankara, Sakarya Nehri Havzası sınırlarında yer alan bir il. Bu yüzden de kent, Sakarya Nehri Havzası'ndaki sudan yararlanmalı. Başka bir havzanın suyuna müdahale etmemeli. Ancak bugün Anakent Belediyesi, Kızılırmak Havzası'ndan kente su getirmeye çalışmakla bunun tam tersi bir uygulamaya imza attı. Eğer Ankara'ya Kızılırmak'tan su getirilirse, bu hem insan sağlığını tehdit edecek, hem de Kızılırmak Havzası'nda yer alan iller sonraki yıllarda susuzluk tehdidiyle karşı karşıya kalacak. Ayrıca proje için harcanan para da çöpe atılmış olacak. Öte yandan belediyenin su kesintilerinden önce alması gereken ikinci bir önlem de sektörlerin ne kadar su tükettiğini tespit etmek ve buna göre yeni projeler oluşturmak, devamında da sektörlerde gereğinden fazla su kullanımı varsa cezai yaptırımlar uygulamaktı.

Gerede Projesi ne oldu?

n Fehmi Toptaş (İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesi Başkanı): Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü önceki yıllarda başkentteki su sorununa çözüm olabilmesi için bir master planı hazırlamıştı. Bu plana göre 2003 yılında Ankara için Gerede'de Işıklı Körler Barajı yapılacaktı. Ancak Anakent Belediyesi bu planı kent projesi kapsamına almadı. Eğer bu baraj yapılmış olsaydı, su kesintileri gibi bir durum da yaşanmayacaktı. Kızılırmak'tan su alması ile birlikte Ankara'nın su kalitesinin düşeceğini de düşünüyorum.

Açıktan yiyecek almayın

n Prof. Dr. Halil Değertekin (Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji ABD Başkanı): Su kullanımındaki kısıtlamalar nedeniyle kentte, temiz yıkanmayan gıdalardan bulaşan çok çeşitli enfeksiyon hastalıklarında artış gözlenebilir. Bu hastalıkların çoğu mide ve karın ağrısı, bulantı, kusma, ishal, gibi belirtilerle kendini gösterir. Dolayısıyla yurttaşlar, su kesintilerinin yapılacağı günlerde açıkta satılan yiyeceklerden mutlaka uzak durmalı ve içme sularını sağlıklı bir ortamda biriktirmeli. Bununla birlikte yurttaşlar, özellikle el ve tuvalet temizliğine özen göstermeli, hastalık durumunda da gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmalı.

Önlemde yetersiz kalındı

n Atilla Hışır (Çevre Mühendisleri Odası Ankara Şubesi Başkanı): Anakent Belediyesi'nin su kesintilerinden önce alması gereken pek çok önlem vardı. Her şeyden önce kentte iyi bir şehir ve bölge planlaması yapılmalı, bu plana göre de alt kotta yer alan binalarla, üst kotta yer alan binalara farklı kanallardan şebeke suyu verilmeliydi. Böylelikle alt kesimlerde bulunan binaların tazyikli su kullanımının önüne geçilebilir, kent şebekesinde meydana gelen kaçaklara karşı da önlem alınabilirdi. Bununla birlikte tazyikli su kullanımının önüne geçmek için şehir şebekesine su kırıcı vanalar konulabilirdi. Ancak bu yöntemlerin hiçbiri uygulanmadı. Anakent Belediye Başkanı Melih Gökçek faturayı her zaman olduğu gibi yine halka kesti. Şimdi su kesintisini duyan yurttaşlar, evlerinde kova kova su biriktirecek ve bu eskiden olduğundan daha fazla su kullanımını beraberinde getirecek. Akılcı ve bilimsel bir yöntem değil.

Yurttaşa bilgi verilmiyor

n Zafer Şahin (Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi Başkanı): Su kesintisi gibi kriz durumları ortak dayanışmayı gerektirir. Bu yüzden de yerel yöneticiler kent yönetimine, yurttaşları ve sivil toplum örgütlerini dahil etmeli. Bu tür kriz durumlarında yurttaşlara neler yapılacağı konusunda ayrıntılı bilgi vermeli. Ancak Anakent Belediyesi, bugüne kadar yurttaşlarla doğru iletişim kurmadı. Bu yüzden de yurttaşlar, Ankara'nın kaç günlük suyu kaldığı ve su sorununun çözülüp çözülemeyeceği gibi konular hakkında ayrıntılı bilgiye sahip değil.

Aylar öncesinden belliydi

n Prof. Dr. Aykut Aytaç (Hacettepe Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü): Suların temiz ortamda muhafaza edilmesi insan sağlığı açısından gerçekten çok önemli. Bu yüzden de depoların ve bidonların sık sık temzilenmesi lazım. Durgun sularda canlı kalan ve kendini geliştirebilen bakteriler var. Bu bakteriler suda canlı kaldıkları gibi sayısal olarak da artabiliyor. Böylece tüketiciler mide ve bağırsak enfeksiyonları gibi hastalıklarla karşı karşıya kalacak. Bunun yanında, Anakent Belediyesi'nin su kesintisine başlamadan önce ciddi önlemler alması gerekiyordu. Yağışların azalması, barajlaraki su seviyesi, suların senelik ve aylık ortalamalarının düşmesi aylar öncesinden belliydi. ASKİ'nin ve Ankara Anakent Belediyesi'nin yurttaşları uyarma konusunda biraz geç kaldığını düşünüyorum. Bu saatten sonra alınan tasarruf önlemlerinin yeterli olduğunu düşünmüyorum.

Musluktan su içmeyin

n Petek Ataman (Gıda Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı): Su kesintileriyle birlikte kentte birçok sıkıntı yaşanacak. Bulaşıcı hastalık oranında artış olacağı gibi yurttaşların sağlığı da tehlikeye girecek. Ayrıca yurttaşların musluklardan akan suyu içmemesi de gerekiyor. Musluklardan akan sular, barajların diplerinden geldiği için birçok mikroorganizma ve bakteri içeriyor. Onun için yurttaşlar musluk sularını kaynatıp içmeli. Öte yandan yurttaşlar, suların kesileceğini duyduğu andan itibaren, ihtiyacından fazla suyu depolamaya başladı. Bana göre bu durum kentte su tüketimini artırdı. Su içmenin dışında dışarıdan hazır yemek yerken de dikkatli davranılmalı.

Barajlara kaynak ayrılmadı

n Zeynep Köksal (Kavaklıderem Dayanışma ve Güzelleştirme Derneği Başkanı): Anakent Belediyesi bütçesinin çoğunu metro ve köprü inşaatlarına ayırmayıp baraj yapsaydı, bugün bu sorunlar yaşanmayacaktı. Şimdi belediye susuzlukla mücadele için Kızılırmak'tan su getirecek. Bu da insanların sağlığını olumsuz etkileyecek çünkü, suyun kalitesi gerçekten çok düşük. Bundan sonra suların kullanılabilirliği ile ilgili bilgilendirme yapılmalı. Yurttaşların içme suyu, duş, çamaşır ve temizlik suyunu birbirinden ayırdedebilmesi gerekiyor. Son günlerde dikkatimizi çeken önemli bir nokta da, mide ve bağırsak enfeksiyonu hastalarının çoğalması. Bu hastalıkların nedenlerinin araştırılması gerekiyor.

Çocuklar ve yaşlılara dikkat

n Dr. Cavit Işık Yavuz (Halk Sağlığı Uzmanı): Ba na göre su kesintileriyle birlikte ortaya çıkacak bulaşı hastalıklardan en çok çocuklar ve yaşlılar etkilenecek. Çünkü onların bağışıklık sistemi normal bireye oranla daha güçsüz. Bununla birlikte mevsim normalleri üzerinde seyreden sıcaklıklar da bulaşıcı hastalıkların yayılma riskini artırıyor. Bu yüzden yurttaşların sadece dışarıdan yiyecek ve içecek almaması bulaşıcı hastalıklardan korunması için yeterli değil, evdeki yiyeceklerin de hijyenik koşullarda hazırlanması ve içme sularının ayrı bidonlarda tutulması gerekiyor.