STREET FORUM: Urban Commons Through Collective Action / Kamusal Alanı Birlikte Üretmek Üzerine Kolektif Bir Deney

12–14 Mayıs 2026 tarihleri arasında Ankara’da gerçekleştirilen STREET FORUM: Urban Commons Through Collective Action, kamusal alanı birlikte düşünmek ve birlikte üretmek amacıyla kurgulanan uluslararası ve çok paydaşlı bir program olarak hayata geçirildi.

Aks Creative Hub yürütücülüğünde; Institut Français Ankara ve Rönesans Eğitim Vakfı işbirliğiyle, Ankara Valiliği, Çankaya Belediyesi ve TürkSMD destekleriyle gerçekleştirilen program; genç katılımcıları, tasarımcıları, sanatçıları, mimarları ve kurum temsilcilerini bir araya getirerek kamusal alan, kolektif üretim, taktiksel şehircilik ve sıfır atık pratikleri üzerine ortak bir üretim zemini oluşturmayı hedefledi.

Programın uluslararası ayağında ise Fransa’dan davet edilen Robin des Bancs ekibi yer aldı. Kamusal alanda kolektif uygulamalar ve düşük bütçeli müdahale pratikleri üzerine çalışan ekip, Ankara’daki üretim ve uygulama süreçlerine doğrudan katkı sundu. Böylece Street Forum, yalnızca yerel bir üretim süreci değil; aynı zamanda Fransa ve Türkiye arasında kamusal alan pratikleri üzerine bilgi ve deneyim paylaşımını mümkün kılan bir ortak çalışma alanına dönüştü.

Programın üretim ve organizasyon süreçlerinde Aks Creative Hub bünyesinde faaliyet gösteren Aks Yaratıcı Genç Komünitesi de aktif rol aldı. Genç mimarlar, tasarımcılar, öğrenciler ve yaratıcı üreticilerden oluşan komünite üyeleri; forum organizasyonundan saha çalışmalarına, üretim süreçlerinden kent mobilyalarının montajına kadar projenin tüm aşamalarında doğrudan katkı sundu. Böylece Street Forum, yalnızca gençlere yönelik değil; gençlerin aktif üretici ve karar verici olduğu kolektif bir süreç olarak şekillendi.

Street Forum’un temel çıkış noktası; kamusal alanı yalnızca kullanılan bir alan değil, birlikte üretilebilen ve dönüştürülebilen ortak bir zemin olarak yeniden düşünmekti. Bu doğrultuda program; forum oturumları, saha gezileri, kamusal alan uygulamaları ve kolektif üretim süreçleri olmak üzere birbirini takip eden üç günlük bir akış üzerinden kurgulandı.

Forumdan Üretime

Programın ilk günü Institut Français Ankara’da gerçekleştirilen açık forum oturumlarıyla başladı. “Waste as a Public Resource” ve “Reclaiming Public Space” başlıklı oturumlarda; kamusal alanın dönüşümü, atığın kamusal bir kaynak olarak yeniden değerlendirilmesi, gündelik kullanıcı deneyimleri ve taktiksel şehircilik pratikleri tartışıldı.

Ali Sinan, Lineo Devecchi, Zafer Elcik, Can Gölgelioğlu, Robin des Bancs ve Deniz Kesici’nin konuşmacı olarak yer aldığı forum oturumları; farklı disiplinlerden katılımcıların bir araya geldiği açık ve kolektif bir tartışma zemini oluşturdu. Günün devamında gerçekleştirilen saha gezileriyle Ankara’daki kamusal alanlar birlikte gözlemlendi ve üretim süreçlerine dair ilk fikirler geliştirildi.

Programın ikinci günü ise doğrudan üretim süreçlerine odaklandı. Katılımcılar iki farklı çalışma hattında üretim gerçekleştirdi. Bir grup Robin des Bancs ekibiyle birlikte Ankara, Birlik Mahallesi’nde bulunan Zafer Park içerisinde kamusal alan uygulamaları ve küçük ölçekli müdahaleler geliştirirken; diğer grup Institut Français Ankara’daki üretim alanında Loopty modüllerinin ilk örneklerini üretti.

LOOPTY: Atıktan Kamusal Alana

Street Forum kapsamında geliştirilen Loopty, geri dönüştürülmüş plastiklerden üretilen modüler bir kent mobilyası sistemi olarak tasarlandı. Proje kapsamında Çankaya Belediyesi tarafından sağlanan yaklaşık 280 kilogram plastik atık, yeniden işlenerek yeni bir yapı malzemesine dönüştürüldü.

Bu süreçte plastik atıklar granül hale getirildi, eritilerek kalıplandı ve ahşap taşıyıcı sistemlerle birleştirilerek farklı kullanım senaryolarına adapte olabilecek modüler kent mobilyaları üretildi. Üretim sürecinde yalnızca geri dönüşüm değil, aynı zamanda ileri dönüşüm (upcycling) yaklaşımı hedeflendi; atık malzemelerin yalnızca yeniden kullanılması değil, kamusal alanda uzun ömürlü ve işlevsel yeni kullanım biçimlerine dönüşmesi amaçlandı.

Loopty’nin temel yaklaşımı, karmaşık üretim tekniklerinden çok kolektif üretim deneyimine odaklanmasıydı. Katılımcılar önceden hazırlanan modüllerle birlikte çalışarak farklı kent mobilyası tipolojilerini ortak üretim süreçleriyle bir araya getirdi. Böylece üretim süreci yalnızca fiziksel bir çıktı üretmekten öte; kamusal alan üzerine birlikte düşünme, birlikte karar verme ve birlikte üretme pratiğine dönüştü.

Program boyunca üretilen prototipler; oturma birimleri, modüler kamusal kullanım elemanları ve farklı mekânsal kombinasyonlara adapte olabilecek esnek sistemler olarak geliştirildi. Tasarımların temel amacı, kamusal alanın farklı kullanıcılar tarafından yeniden sahiplenilebileceği açık ve dönüştürülebilir bir altyapı önermekti.

Kamusal Alan İçin Yeni Bir Başlangıç

Street Forum’un sonunda ortaya çıkan kent mobilyaları yalnızca bir tasarım çıktısı değil; kolektif üretim süreçlerinin fiziksel bir izi olarak değerlendirildi. Program boyunca geliştirilen Loopty prototiplerinin Ankara’daki farklı kamusal alanlara ve parklara yerleştirilmesi hedefleniyor.

Street Forum, kamusal alanı yalnızca uzmanların değil; kullanıcıların, öğrencilerin, gençlerin ve kentte yaşayan herkesin birlikte şekillendirebildiği ortak bir alan olarak yeniden düşünmeyi öneriyor. Küçük ölçekli müdahaleler, kolektif üretim süreçleri ve uluslararası işbirlikleri aracılığıyla kamusal alanın alternatif biçimlerde üretilebileceğini göstermeyi amaçlıyor.

Bu yönüyle Street Forum; geçici bir etkinlikten çok, Ankara’da kamusal alan üzerine uzun vadeli yeni üretim biçimlerinin, katılımcı süreçlerin ve kolektif işbirliklerinin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.