Sislej Xhafa

Arnavut sanatçı Sislej Xhafa’nın Zarif Hasta Otobüs’ü 2001 yılında gerçekleştirilmiş ve göç ve işsizlik gibi konuları sorgulamıştı. Bu sergide, pırıl pırıl parıldayan ve içinde motoru olmayan yolcu otobüsü, 5 Eylül akşamı gerçekleşecek açılışın bir parçası olarak, müzenin yakınlarına kadar itilerek getirilecek. Otobüs, sergi süresince otopark alanında yer almayı sürdürecek. Sislej Xhafa’nın yapıtı, çağdaş dünyada hızla büyüyen sorunlu bir durum olan göçmenin deneyimine odaklanır. Yapıtlarının birçoğunda, bir ülkeden diğerine hareket eden ve yasalarla yasadışılık arasındaki boşluklarda yaşamak zorunda bırakılan yoksulların deneyimlerini ele alır. Sanatçı, toplumun, suç unsurunu, yoksulların, göçmen işçilerin ya da mültecilerin deneyimlerine yanıt vermeyen yasal sistemler ve sınırlar içinde, hayatta kalmak için gerekli bir yol olarak yapılandırdığını inceler. Özgün olarak ilk kez İstanbul Sultanahmet Meydanı’nda gerçekleştirilen Zarif Hasta Otobüs adlı bu performansta, 25 işçi, aynalarla kaplanmış hurda bir Mercedes otobüsü cadde boyunca iterler. Aynalar, hem işçilerin hem de yoldan geçenlerin, küresel ekonomi içinde yer alan turizme yönelik işçi-işveren ilişkilerindeki kendi suç ortaklıklarıyla yüzleşmelerini sağlamaktadır. Xhafa, yapıtın hakkında şunları söyler: “Bu yapıt, Hindistan, Amerika, Almanya, İtalya ve dünyanın hemen her yerindeki gerçek durum üzerine bir düşünce üretmektedir. Yoksul ekonomileriyle bu insanlar kendilerini otobüsün aynasında görürler. Ve kendilerini sefalet içinde görürler.” Yapıt, göçmen ekonomisinin öteki yüzü olan turizm endüstrisi aracılığıyla, konukseverliğin ticarete dönüşmesini gözler önüne serer.