Santraller Sinopluyu ikiye böldü

Enerjide dışa bağımlılığı yüzde 70 olan Türkiye'de daha ucuza elektrik elde etmek için yerli kaynaklar ve nükleer enerji devlet politikası olarak öne çıkıyor. Karadeniz'in sahil kenti Sinop tam da bu noktada termik santraller ve nükleer reaktörün kurulacağı şehir olarak ülkenin enerji ocağı olmaya aday. Ne var ki bu santraller Sinopluyu ikiye bölmüş durumda. Sivil toplum örgütleri çevreye zararı nedeniyle yeni santrallere karşı kampanyalar yürütüyor. Halkın diğer yarısı ise yeni iş imkanları ve şehrin gelişimi için destek veriyor. Şehirde nükleer dışında 3 termik santral projesi yürütülüyor.

İlçesinde termik santral kurulmasına karşı olan Sinop Gerze Belediye Başkanı Osman Belovacıklı'ya göre kömür santrali tamamen zararlı. Çünkü hem şirket hem de yetkililer ne kadar çevreyi koruyacağını vaat etse de başkana göre bunlar 'yalandan ibaret'. Gerze'de termik santral kurulmasına karşı çıkanların ortak düşüncesi şu: "Avrupa'da termik santraller yasaklandı. Var olanlar da yıkılacak." Verilere göre dünyada 2008'de 200'ün üzerinde kömür santrali inşa ediliyordu. Bunların 12'si Amerika, 13'ü Kanada, 14'ü Meksika, 8'i Kore, 8'i Polonya, 4'ü Japonya'da ve 4'ü de Almanya'da.

Muhaliflere göre Batı'nın kömürden vazgeçmesinin sebebi rezervlerinin 45 yıllık ömrü kalması. BP Statistical Review of World Energy 2009 raporunda ise doğalgaza 55,4, kömüre 121 yıl ömür biçiliyor.

Muhalif kesim termik santrallerde ithal kömür kullanılacağı için doğalgaz ile bir farkının kalmayacağını ifade ediyor. Kasım 2009'da kömürün fiyatı 84 USD/ton, doğalgazın 400 USD/ton olarak açıklandı. Doğalgaz santrallerinde yıllık maliyet 525 milyon dolar iken, eşdeğer kömür santrallerinde bu rakam 168 milyon dolar.

Belediye Başkanı Belovacıklı'nın en ilginç çıkışı ise Türkiye'nin yüzde 18 enerji fazlası olduğunu söylemesi. Belovacıklı, bu sebeple Türkiye'nin 2014'te komşulara elektrik satacağına dikkat çekiyor. Yıldız Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölüm Başkanı Ferruh Ertürk'e göre ise durum şöyle: "Enerjiye ihtiyacımız var. Şu an kurulmakta olan santraller faaliyete geçerse ihtiyaç ile üretimi on yıl başa baş götürebiliriz. Yenilerini yapmazsak 2020'de elektriğimiz kesilir." Gerze'de araştırma da yapan Ertürk, "Halk yanlış bir şekilde bilgilendiriliyor. Hiç bilgilendirilmese daha iyi. Santraller için denetim olduktan ve ÇED'e uyulduktan sonra hiçbir problem yaşanmayacağı halka anlatılmalı." diyor.

İlçede termik santral kurulmasına olumlu yaklaşan hidroloji bölümü mezunu Cafer Sadık Dolgun, santrallerin kurulması halinde Sinop'un çekim merkezi haline geleceğini ifade ediyor. Dolgun, "Santral yapılmasına karşı çıkanlar sermaye karşıtları. Ama ben onlardan daha fazla solcuyum. Çünkü solculuk, etrafına faydalı olmaktır." diyor.

İlçenin tek üç yıldızlı oteli Geruze'nin sahibi Hasan Vehbi Ersoy da CHP'li Gerze Belediye Başkanı'nın tek taraflı düşündüğünü söylüyor. Ersoy, "Santrale karşı çıkış, tipik bir refleks. Bilinçli bir muhalefet değil. Kentin büyümesini istemiyorlar." diyor. Gerze Elektrik Santrali yetkililerine göre ise halk, termik santrali niye istemediğini bilmiyor, kimileri nükleerle karıştırıyor.

Hayır oyu verdi ama istihdam için istiyor

Sinop'ta termik santral kurulacak ilçelerden biri de Ayancık. Belediye Başkanı Ayhan Ergün, halkın ikiye bölündüğünü söylüyor. İlçenin yarısı, Almanya gibi ülkelerde çalışıp emekli olduktan sonra memleketine dönenlerden oluşuyor. Bu kesim, "Biz Avrupa'da termik santrallerde de çalıştık. Tedbir alındıktan sonra hiçbir problem yok. Bu yüzden çocuğuma iş imkanı veren fırsat kaçmasın." diyor. Diğer kesim ise Gerze Belediye Başkanı gibi konuya tedirgin yaklaşıyor. Başkan Ergün ilçedeki tüm sivil toplum kuruluşları ile birlikte Zonguldak Çatalağzı termik santralini ziyaret etmiş. Ergün, "Bu kişiler bana temizlik adına garanti verdi. Ben de ÇED raporuna hayır oyu vermiş olmama rağmen ilçeme gelmiş istihdam fırsatını kaçırmak istemiyorum. Neticeye halk karar verecek." diyor.