Riccardo Bedrone ile Söyleşi: UIA 2008 Torino: "Mimarlıkta İletişim"

UIA 2008 Torino XXIII. Dünya Mimarlık Kongresi Başkanı Riccardo Bedrone ile UIA 2005 İstanbul Kongresi'ne ilişkin izlenimleri ve 2008'de Torino'da düzenlenecek UIA kongresi üzerine konuştuk... UIA2005 İstanbul'a ilişkin izlenimleriniz nelerdir? Pozitif olarak ilk izlenimim, çok fazla katılımcı olması ve bu katılımcıların da konferanslardan ve kentin güzelliklerinden çok memnun olmaları.. Bütün katılımcılar mutlu ve bunların çoğu genç mimarlar. Organizasyonda zaman zaman aksamalar oldu. Bazı sorunlarsa doğrudan kongreyle ilgili olmayanlar; kentle ilgili genel sorunlar, örneğin taksi şoförleriyle diyalog kurmak çok zor. Otel rezervasyonlarıyla, kongre ücretinin ödenmesiyle ilgili sorunlar da oldu. Kendi ülkesinde kongrenin ücretini ödeyenler buraya geldiklerinde kayıt olamadıklarını gördüler, organizasyon komitesi parayı teslim almadığını söylüyordu. Aslında banka transferiyle ilgili bir sorundu bu. Torino 2008 Kongresi için neler planlıyorsunuz, öne çıkan özellikler neler olacak? Torino'da biz, "Mimarlıkta İletişim" konusuna odaklanmak istiyoruz. Mimarlığın yayılması, iletilmesi, mimarinin insanlara transferi gibi konulara önem vereceğiz. İnsanlar, yani mimarlığın kullanıcıları daha iyi bir mimariyi talep etmeliler, daha iyi yerlerde yaşamak istemeliler. Biz mimarinin çok popüler, çok talep edilen bir disiplin olmasını istiyoruz. Kentteki bütün insanların mimarlığı tanıması için kongre sırasında bütün kentin dahil olabileceği paralel etkinlikler düzenleyeceğiz. Kentte yaşayanlar dünya çapında mimarların kentlerini görmeye geldiğini duyunca, mimarlık sayesinde kentlerinin nasıl değiştiğini daha iyi anlayacaklar. Torino İstanbul'a göre çok çok küçük bir şehir; 900.000 kişi yaşıyor.. Burada UIA İstanbul 2005'le önemli bir ders aldık: iyi bir kongre için mimarlığın büyük adlarının ne kadar önemli olduğunu anladık. İstanbul'u unutmayacağız. Kongrenin başarısı için bu çok önemli. Ama şundan da kaçınmalıyız, mimarlığın bir pembe dizi (soap-opera) haline gelmemesi lâzım. "Ünlü ama ucuz" olmamalı, buna çok dikkat etmeliyiz. Mimarlık, sanki futbol yıldızlarıymış gibi, yalnızca "yıldız mimarlar" (archi-star)la temsil edilemez. Çünkü onlar yalnızca kendilerini temsil ediyorlar. Evet, yıldız mimarlar dikkat çekiyorlar ancak onlar yalnızca kendilerinden ve kendi işlerinden söz ediyorlar. Biz bu yanılgıya düşmeyeceğiz. Biz de ünlü mimarları davet edeceğiz ama kendi işlerini konuşmak için değil; biz "dünya çapında mimari iletişimin önemi ve gereksinimi" üzerine odaklanmak istiyoruz. Teknolojik yenilikler ve bilgi çağında oluşumuz mimarlığı iletmede nasıl kullanılabilir ve nasıl kullanılmalı, bunların üzerinde duracağız. Mimarlığın yayılmasında etkin olmuş ülkelerden, özellikle de kentsel merkezlerle ilgili politikalar yürüten Avrupa ülkelerinden konuklar çağıracağız. 23. UIA toplantısı için neden Torino seçildi? İtalya kentleri geçmiş yıllarda birçok kez UIA'ya aday oldu ama hiçbiri kazanamadı. Floransa, Venedik gibi şehirler başarılı olamadılar, çünkü adaylıklarını yalnızca kentlerinin güzellikleri ve turistik özellikleri üzerine kurdular. Torino, UIA Berlin 2002'de adaylığını savunurken tezini turistik özellikleri üzerine değil, şehrin yeni bir imaj edinmeye çalıştığı ve şehirde çok büyük değişiklikler olduğu üzerine kurdu. Mimarlığın bir şehir kaderini nasıl değiştirdiğine çok güzel bir örnek Torino. Otomobil endüstrisi şehrinden yepyeni bir şehre dönüştü. Bu da UIA'nın ilgisini çekti. Torino nasıl değiştiğini göstermek için pek çok fırsata sahip; şu anda UIA Kongresi bunlardan yalnızca biri. 2006 kış olimpiyatlarında da bunu gösterme şansı bulacak. İtalya'nın pek çok güzel kenti olduğu için Torino pek bilinmiyor. Fabrikalarla dolu bir şehir olduğu sanılıyor ama şimdi çok değişti ve bu değişim de mimarlık sayesinde oldu. Torino, kültür, sanat, spor ve mimarlık şehri oldu. Şu anda Torino'da Arata Isozaki, Gae Aulenti, Renzo Piano, Massimiliano Fuksas, Mario Bellini, Norman Foster ve Mario Botta gibi mimarların devam eden, bir bölümü de tamamlanmış olan projeleri var. Bunlardan bir kısmı kış olimpiyatları için yapılan spor tesisleri; diğerleriyse bütün şehre yayılmış farklı yapılar. Kongrenin temasından söz eder misiniz? Son 50 yılda mimarinin değeri oldukça düştü. Son yıllarda mimari hak ettiği değeri görmüyor. Mimarlığın kentlere nasıl değer kattığı üzerinde durmak istiyoruz. Bu tema seçilirken iki önemli konu üzerinde duruldu. Birincisi, mimarlar yanlızca dünya çapındaki geniş ve organize ağ tarafından temsil edilen mesleklerini entelektüel düzeyde uyguluyorlar, bu yüzden kamusal dikkati çok başarılı ve verimli bir şekilde üstlerine çekebilirler. İkincisi, mimarlar etik politik ve ekonomik misyonu, insanın doğasını güçlendirmek ve çevreyi biçimlendirmek için kendi bilgisini ve kendi deneyimini kullanmak olan bir topluluk yaratabilirler. Torino'daki mimarlık topluluğu UIA 2008 sayesinde dünyadaki bütün kurumları iyi mimariyi anlamaya ve takdir etmeye hazır hale getirecek. Böylece mimarlık kültürü ve çevresel kalite herkes için temel bir hak haline gelecek. Söyleşi: Burçin Yılmaz Mimar