Ormanların Turizme Tahsisinin Yolu Kapandı Turizmciler Endişeli

Hazine'ye ait yerlerle ormanların turizm yatırımlarına tahsisinin yolu kapandı. Anayasa Mahkemesi tarafından alınan kararla ormanların turizme açılmasına yönelik hüküm iptal edilirken turizm yatırımcıları kararın çok ciddi bir yatırım kaybına neden olacağını savunuyor.

Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında 2004'te çıkarılan Hazine'ye ait yerlerle ormanların turizme açılmasına yönelik hüküm Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildi. Gidilen değişiklikle bu alanların turizm yatırımcılarına tahsisinin de yolu kapandı. Uygulamanın Türkiye ekonomisine yıllık 18 milyar dolar katkı sağlayan turizm sektörüne darbe vuracağını savunan turizmciler, kararın uzun vadede yerli ve yabancı önemli bir yatırım kaybına neden olacağına işaret ediyor.

Ormanların turizme tahsisi uygulamanın başladığı ilk günden beri tartışmaları da beraberinde getiren bir konu. 1983 yılında yürürlüğe giren Turizmi Teşvik Yasası'nda 2004 yılında gidilen değişiklikle "kamu yararı" doğrultusunda ormanların turizme tahsis edilebilmesinin yolu açılmıştı. Bu kararın ardından ise 22'si golf sahası olmak üzere 335 ihale açılmıştı. Uygulama üzerine Antalya Barosu Danıştay'a başvurmuş, Danıştay da konuyu Anayasa Mahkemesi'ne götürerek karar çıkıncaya kadar orman alanlarının turizme tahsisini durdurmuştu. Geçen aylarda da Danıştay kararının ardından Turizm Bakanlığı tarafından 53 yatırımcıya mektup gönderilmiş ve ormanlık arazide turistik tesis yapmaları için kendilerine verilen ön izinler iptal edilmişti.

Anayasa Mahkemesi'nin aldığı Turizm Teşvik Kanunu'nun ilgili maddelerinin iptali yönündeki karar ise konuya son noktayı koydu. İptal kararının, Resmi Gazete'de yayımlanmasından 1 yıl sonra yürürlüğe girecek olmasına karşın, turizm yatırımcıları seçim sonrası için lobi çalışmalarına hazırlanıyor.

Özel mülkiyete uygun arazi yok
İptal kararının sektör için çok ciddi bir yatırım kaybını beraberinde getireceğini belirten Akdeniz Turistik Otelciler Birliği (AKTOB) Başkanı Osman Ayık, tahsislerin durdurulmasının yerli ve yabancı yatırımları baltalayacağına işaret etti. Türkiye'de turizme uygun alanların büyük çoğunluğunun devletin elinde bulunduğuna işaret eden Ayık, "Türkiye'de arazilerin yüzde 50'sinden fazlası kamunun elinde. Özellikle kıyılara yakın yerlerde özel mülkiyetin elinde turizme uygun geniş araziler yok. Bu karar, önümüzdeki yıllarda turizmcilerin yatırım yapacak yer bulamaması anlamına geliyor" dedi. Turizm sektörünün Türkiye ekonomisine yıllık 18 milyar dolar katkı sağladığını ifade eden Ayık, "80 milyar dolar ihracat yaptık deniyor. Halbuki bunun büyük kısmı ithal girdilere gidiyor. 80 milyar dolarlık ihracatta ancak yüzde 20-30 katma değer yaratılıyor. Yani ülkeye kalan 24 milyar dolar oluyor. Oysa turizmde bu oran yüzde 95'tir. Yani 50 sektörün ancak yapabildiğini turizmciler tek başına yapıyor" diye konuştu.

Orman arazilerin turizme tahsisinin mantığının "kamu yararının gözetilmesi" olduğunu söyleyen Ayık, alınan iptal kararının devlette tamamen bir felsefe değişikliği anlamına geldiğini vurguladı. Kararın Türkiye ekonomisi için bir dönüm noktası olduğunu ifade eden Ayık, "Siyasiler artık bir karar vermeli. Turizm ile devam etmek istiyor muyuz, istemiyor muyuz? Turizmin Türkiye için önemine ve sektöre bakış şekline artık bir karar vermek gerekiyor. Turizm Türkiye ekonomisinin kurtuluşu olarak gösteriliyor. Ama faaliyetler hiçbir zaman bu doğrultuda gerçekleşmiyor" diye konuştu.

2023 stratejisi çöpe gider
Turizm Bakanlığı'nın yatırımcılar için bir daha arazi tahsis etmeyecek olmasının sektör açısından iyi bir gelişme olmadığını vurgulayan Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkanı Ahmet Barut ise "Tamam bazı yerlerde artık tahsis yapılmasın ama bazı yerlerde hâlâ tesisleşme için arazi üretmek gerekli. Bu sadece otel arsası değil ki diğer turizm yatırımları için de arazi tahsisi gerekir. Suiistimal edilen yerler var. Kamuoyunun vicdanınca kabul edilmeyen tahsisler olmuştur. Üstüne kötü tesis yapılmıştır ama bunlar bir elin parmağını geçmez. Bu karar bütün bir sistemi yok etmek anlamına geliyor" diye konuştu.

Kararın turizm sektörünün gelişmesinin önünde bir engel oluşturduğunu söyleyen Barut, son gelişmeyle birlikte turizmde açıklanan 2023 stratejilerinin de çöpe gideceğine işaret etti. Barut, "Stratejinin omurgası özellikle Ege, Doğu Akdeniz, Karadeniz ve Marmara'da arazi üreterek tesis sayısını artırmak üzerine kurulmuştu. Alınan kararla bunların hiçbiri olamaz" diye konuştu

Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilen hükümler
- Hazine'ye ait olan yerlerle ormanlar, ilgili kuruluşlarca Turizm Bakanlığı'na tahsis edilir.
- Ormanların, turizme ayrılması ve amenejman planlarının tadili, işlemleri tamamlandıktan sonra yapılır ve talep tarihinden başlayarak en geç 1 ay içinde tamamlanır.
- Bu taşınmaz malların yatırımcılara tahsisi, kiralanması ve bunlar üzerine irtifak hakkı tesisine ilişkin esaslar ile süreler, bedeller, hakların sona ermesi ve diğer şartlar bakanlık, Maliye Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından müştereken tespit edilir.
- Bu taşınmaz malları tespit edilmiş olan şartlarla Türk ve yabancı uyruklu, gerçek ve tüzelkişilere tahsis etmeye bakanlık yetkilidir.