Okyanus Karbondioksit Yutacak

İş dünyası, Avustralya ve Antarktika arasındaki buzla kaplı denizlere “demir, üre veya amonyak serpiştirerek” küresel ısınmayla mücadelenin temel şartlarından olan karbondioksit salımını azaltmayı, tabii aynı zamanda bu yolla para kazanmayı hedefliyor. Birçok bilim insanı yönteme doğal hayatı tehdit edeceği ve yararıyla zararının net olarak belirlenmediği gerekçesiyle karşı çıkıyor.

ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki “Climos” ve Avustralya’daki “Ocean Nourishment Corp” adlı şirketlerin 2010’da Antarktika’yı çevreleyen Güney Okyanusu’nda denemeyi planladığı yöntem, suyun yüzeyine az miktarda demir, üre veya amonyak serpiştirerek “fitoplankton” adlı canlıların üremesine neden oluyor. Deniz bitkilerindeki karbondioksiti emen bu mikroorganizmalar kısa sürede ölüp denizin dibine çöküyor. Böylece, hücrelerine hapsettikleri karbondiyoksiti -bazı uzmanlara göre onlarca yıl saklamak üzere- de okyanusun derinliklerine götürüyor. Başka deyişle küresel ısınmanın nedeni olan sera gazlarından karbondiyoksiti suyun dibine çekiyor.

Doğaya zararlı

İki şirketin yöneticileri, bilim dünyasında “okyanusu zenginleştirme” olarak bilinen yöntemle sera gazı salımına neden olan birçok şirket ve ülkenin kaynağı oldukları emisyonun bir kısmının okyanus tarafından emilerek yok edilmesini sağlayabileceklerini savunuyor. Ancak, bilim dünyası, maliyeti milyonlarca dolar olacak yöntemi “karbon kredileri” adı altında piyasaya sunmayı planlayan şirketlerin projesine sıcak bakmıyor.

Yöntemin 1999’daki ilk denemesine tanık olan ve konuya ilişkin araştırma yapan, Antarktika İklim ve Ekosistem Kooperatif Araştırma Merkezi’nden Tom Trull, bu yolla yılda 3.7 milyar ton karbondioksitin emilebileceğini bunun insanoğlunun yıllık karbon emisyonunun yüzde 15’i olduğunu belirterek şöyle devam etti:

“Sorunu tamamen değil kısmen çözecek bir yöntem için tüm gezegenin ekosistemini değiştirmekten bahsediyoruz. Bu yöntem denizlerin ekosistemini ve biyoçeşitliliğini tehdit altına sokar, başka olumsuz etkileri de olabilir. Doğal yaşama uzun vadedeki etkisi ve karbondioksitin deniz dibinde ne kadar hapsedileceği konusunda kesin veri yok.”

Kanada’daki Dalhousie Üniversitesi’nden John Cullen da “Atmosferdeki karbondioksit miktarını azaltırken okyanusun derinliklerinde uzun vadede karbon transferi artabilir. Ekolojik etkileri hesaplanmadan takip edilecek bir yol değil bu” diyerek kaygısını dile getirdi.

Bilim dünyasının endişesini dikkate alan Uluslararası Denizcilik Organizasyonu’nun “Londra Protokolü”ne imza atmış olan ülkelerin çoğu bu yönteme sadece araştırma amaçlı izin veriyor. Ancak, iki şirketin deneme yapmaktaki ısrarı birkaç yıl içinde bu yöntemin küresel ısınmayla mücadele tartışmalarının unsurlarından olacağına işaret ediyor.