MIPIM'de İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İstanbul

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Şehircilik Atölyesi tarafından hazırlanmış 20 projeyle bu yıl MIPIM’e ilk kez katıldı. 10’unun fizibilite ve ön değerlendirme çalışmaları yapılmış olan bu projelerin sergilenmesi için 800m² lik bir standa sahip olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin sunduğu yatırım potansiyelleriyle bu seneki buluşmada oldukça etkili olması beklenmişti. Belediyenin resmi internet sitesindeki bilgilere göre gelişmiş projeler sunmak yerine İstanbul’un gelişme perspektiflerinin ve geleceğe yönelik projelerinin konsept olarak sunulması, proje geliştirme potansiyelinin harekete geçirilmesi hedeflendi. Sergilenen projelerle dünyanın önemli gayrimenkul yatırımcılarının İstanbul’a davet edilmesi planlanıyor. MIPIM’in resmi sitesi de duyurularında büyük gelişme potansiyeli gösteren Türkiye gayrimenkul pazarına değiniyor. Bu yıl ilk kez katılan Türkiye’nin platformun en büyük on standından birinde projelerini sergileyeceğini haber vermişti. İstanbul’un durumu: İstanbul Şehircilik Atölyesi Başkanı Lûtfi Altun MIPIM’e katılmadan önce Şehircilik Atölyesi’nin yaptığı projelerle İstanbul’un potansiyellerini, İstanbul’un geleceğine yönelik fırsatlarını anlatabilmek açısından bir altlık hazırlandığını belirtiyor ve şunları ekliyor: “Bu ortak dili yakalamak açısından önemliydi. Neticede “developerlar” (geliştiriciler) proje geliştirirler. Bizim Şehircilik Atölyesi geliştiricilere bu ortamın sağlanabilmesi açısından kendi özgün tavrıyla öncülük yapmıştır....Şimdi çok rahat söyleyebilirim; İstanbul şu anda dünyadaki trendlerden dolayı tekrar bu rüzgarı yakalamak üzeredir.” Bahsettiği rüzgarın önünün çekilmesiyle ilgili daha önce Beyrut’un bir açılım yaptığından fakat şu anda Beyrut’un şansının ikinci plana düştüğünden bahsediyor. Şimdi Dubai büyük bir açılım yaparak adını duyurmakta. Lûtfi Altun’un görüşmemizde yaptığı değerlendirmeye göre Dubai’nin çok sınırlı potansiyeliyle böylesine dev bir imkan çektiği ve bu konularda etkili olduğunu düşünürsek İstanbul mevcut birikimiyle bunun çok daha fazlasını yapabilecek potansiyele sahip olduğunu görürüz. Lûtfi Altun imparatorluklar döneminden sonra yakın tarihte İstanbul’un doğru yönlendirilemeyen birikimi ile aslında bir atılım yapması gerektiğini söylüyor ve İstanbul’un dördüncü kez tarihteki baskın rolünü bilgi toplumu sürecinde ve sonrasında da yakalayacağını düşündüğünü belirtiyor. Şehircilik Atölyesi, projeleriyle bu konuda arayışlar gerçekleştirmekte. Lûtfi Altun bu arayışların aslında benzer konuda çalışma yapacak olan bütün ofislere, bütün bürolara, bütün proje geliştiricilere fırsat vereceğini söylüyor ve şöyle devam ediyor: “Bunu İstanbul yapmak zorundadır. Bunu da bir şehircilik atölyesinin bünyesi içerisinde yapamaz ama bu şehircilik atölyeleri, çeşitli platformlar şeklinde olabilir, planlama boyutuyla olabilir, turizm boyutuyla, proje boyutuyla bunların sağladığı açılımlarla pekala bu işte ciddi örnekler gündeme getirilebilir.” MIPIM ve benzeri platformlar bu açıdan İstanbul için büyük önem arz ediyor. İstanbul’un platforma katılımı ve değişen dengeler: İstanbul’un bu platforma katılmaması özellikle Yunanistan, Rusya, Ortadoğu üzerinde çok fazla yatırım yayılmasına imkan vermiştir. İŞAT Başkanı Lûtfi Altun bugüne kadar İstanbul’un bu platformda bulunmamasının yarattığı ortamı ve bu sene başlayan katılımının yatırımın dağılımındaki dengeleri nasıl değiştireceğini bize anlattı. Turgut Özal’ın Cumhurbaşkanı olduğu dönemde gündemde olan Avrasya projesinin etkileriyle yatırımın yakın coğrafyaya yayılmasını şu şekilde açıkladı; “... eskiden baktığınız vakit rahmetli Özal zamanında bir Avrasya projesinden bahsediliyordu. Onun getireceği dinamiklerin neler olacağının ve ateşleyici projelerin bu platformda tartışıldığını biliyoruz. Bu projenin gerçekleşebileceğinden hareketle Yunanistan’ın Türkiye üzerinden Avrupa’ya geliştirdiği proje omurgalarını bu platformdan yararlanarak finanse ettiği söylenebilir. Daha sonra bu proje gündeme gelemeyince, zayıflayınca, kuzeyde Rusya’nın yine Avrupa Birliği ile beraber geliştirmeyi düşündüğü projeye dayalı omurgalar üzerinde bazı yatırımcı ve girişimciler yatırımlar çekmişlerdir. Burada çarpıcı olan Yunanistan’ın bu sefer Türkiye üzerinden değil Rusya üzerinden bir omurgayla tekrar bu platformda destek araması, bu projede de gelişme olmayınca doğrudan Avrupa Birliği ve kent linkleri üzerinden operasyon yapmasıdır.” Burada görülüyor ki İstanbul, Türkiye üzerinden açılımlar tam anlamıyla olmayınca Beyrut bu fırsatı kullanmış ve bu platformdan ciddi kaynaklarla desteklenebilmiştir. Sonra Dubai’nin çok büyük kaynak çektiğini görüyoruz. Bu platformda İstanbul’un bulunmamasının başta Moskova olmak üzere Doğu Bloku ülkelerine ve dağılan Sovyetler Birliği’nden sonra kurulmuş ülkelere çok ciddi kaynakların yönelmesine neden olduğu görülmüştür. Konferansı izleyen Lûtfi Altun İstanbul’un katılımıyla neler olduğunu şöyle anlatıyor; “Şimdi İstanbul bu sene ilk kez katılmıştır. Katılınca ne olmuştur? Bence etkilediği coğrafyadaki rolünü oynayacak bir görüntü sergilemesi, özellikle sayın başbakanın Avrupa’daki ve dünyadaki prestiji, sayın başkanımızın mimar kişiliği ve dünyaya verdiği mesajı yatırımcılarda bir ilgi uyandırmıştır. Dünyanın en seçkin platformunda şeref konuğu olarak sayın başkanımızın yer aldığı ve bu organizasyonun başkanıyla beraber bir kısım bölgelerine ancak ulaşabildiği bu ortamın her noktasında İstanbul ciddi bir iz bırakmıştır. Bu daha sonra bu seneki ve önümüzdeki yılların yatırımcılarının yöneleceği şehir veya alan tercihinde İstanbul’un hiç zorlanmadan rakiplerine fark atacağının işaretlerini vermiştir. Çünkü dünyanın ilgili borsalarının sinyalleriyle yatırımcılar İstanbul’un yükselen trendini görmüştür.” İzlenen yol üzerine: İŞAT Başkanı Lûtfi Altun MIPIM’e katılım konusunda yaptıkları çalışmaların ardındaki fikri de özetle şöyle anlatıyor: “Eğer İstanbul’un yatırım programlarına bakarsanız geçmişten beri bir takım şekillenmeler olduğunu görüyorsunuz. ....Bir şehrin omurgalarını doğru yönlendiremezseniz şimdiki şekilde olduğu gibi kent yanlış yönlere gelişir ve o yönlerde de baskı oluşturur. Buna yönelik programlara ve kent kimliği üzerindeki roller üzerinde proje geliştiricilere açık olduğumuzu söylemişizdir. MIPIM böyle bir süzgeçtir. Bu vistalar hakkında bilgi verilmiştir ve buralara geliştiricilerin tekliflerinin görülmesinin beklendiği söylenmiştir. Belki de proje geliştiriciler bu vistalara yönelik açılım sergileyeceklerdir. Ama esas verdiğimiz mesaj İstanbul’un gelecek omurgalarının şekilleneceği, ulaşım akslarının yeni alacağı boyutlardır. Orada da olayı esastan çözen kentin rekabet potansiyelini artıran, kenti geleceğe, bilgi toplumuna, bilgi toplumu sonrasına hazırlayan, ulaşım ve iktisatlaşmayı ve kent içinde buluşmayı, birbirinden ayrışmayı değil birbiriyle kucaklaşmayı öne çeken kentin yeni omurgalarının şekillendiği yeni kimlik öğeleri üzerine çalışmışızdır.” Lûtfi Altun yapılan çalışmalarla ilgili görüşünü de şöyle bir durum değerlendirmesi içinde bize yansıtıyor: “... bunlara servis yapacak kalkınma ajanslarının Türkiye’de olmaması da büyük boşluk. Çok daha iyi olabilirdi ama varılan düzey de katedilen yol açısından faydalı denebilir. Ama benim şahsen buradaki beklentim büyükşehir belediyesinin, sayın başkanımızın liderliğinde, sayın başbakanımızın himayesinde dünyaya ve yakın bölgemize kaçan yatırımları çekinceye kadar yapılanları yetersiz görmek, 20-25 milyar doları çekmek için bütün gücümüzle çalışmak.” http://www.mipim.com/App/homepage.cfm?moduleid=75&appname=100419 http://www.ibb.gov.tr/ibbtr/142/14201/haber_detay.cfm?sayfa=7156 http://www.ibb.gov.tr/ibbtr/155/15503/basin_bulteni_detay.cfm?sayfa=7157 İŞAT Başkanı Lûtfi Altun ile röportaj İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehircilik Atölyesi MIPIM’in ardından İstanbul Şehircilik Atölyesi Başkanı Lûtfi Altun ile görüştük. Lûtfi Altun önce bize Cannes’da İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından sunulan projeleri hazırlayan İstanbul Şehircilik Atölyesi’ni (İŞAT) bize tanıttı. İŞAT, ilk Paris’teki şehircilik atölyesi örnek alınarak kurulmuş. Bilgi toplumuna geçişi destekliyor. Atölyede İstanbul’un tarihi potansiyelini değerlendirmek için çalışmalar yapılıyor. Hem geçmiş hem gelecek için proje konseptleri belirlenerek vizyon projeleri geliştirilmesi temel hedefler arasında. Şehrin ana sorunları belirleniyor ve burada bunlar için çözümleri aranıyor. Kent gelişiminde nasıl bir yönelim olması gerektiğiyle ilgili hedefe odaklı proje planlanması şeklinde belirlemeler yapılmaya çalışılıyor. İstanbul’un depreme hazırlanmasıyla ilgili geliştiricilere proje geliştirme ortamının açılması açısından öncülük eden Zeytinburnu Pilot Projesi gibi çalışmalar yapılıyor. İŞAT projelerinin gerektirdiği ölçüde kadrosunu genişletip daraltıyor, danışmanlara başvuruyor. Bürokratik yapısı mümkün olduğunca küçük bir çekirdek kadro altında toplanmaya çalışılmış olan atölyenin yapısı beş ana büro altında incelenebiliyor. Bu bürolardan ilki 1995 yılından beri çalışmalarına devam eden, İstanbul’u ve rakiplerini izleyen ve İstanbul için gelecek senaryoları hazırlayarak şehrin vizyonunu belirlemeye çalışan Vizyon Bürosu. İkincisi kentteki gelişmelerin yakından izlenmesiyle ilgilenen Gözlem Bürosu. İŞAT’ın bu ana büroları Paris’teki atölyeyle paralel bir yapı oluşturuyor. Gözlem Bürosu, Paris Şehircilik Atölyesi’nin en önem verilen ve kuvvetli olan bölümü. Üçüncü büro Finans – Fizibilite Bürosu. Bu büro İŞAT tarafından hazırlanan projelerin ön fizibilite raporlarını hazırlamakla görevli. Ayrıca risk yönetimi, yeniliklerin sunumu ile ilgili projeler ve Dünya Bankası, MIPIM gibi kuruluşlarla ortak çalışmalar bu büro tarafından yürütülüyor. Dördüncü büro Yayın Bürosu (Dokümantasyon) CIS kodları kullanıyor. Günümüzün en ileri teknolojisini kullanarak güncel bilgiyi izleyip doğru veri sağlamak amacında. Son olarak Proje Geliştirme Bürosu kalkınma ajanslarının ilgilendiği proje alanlarını üç boyutlu modellemek ve konseptleri bu modeller üzerine monte ederek kent boyutunu sorgulamakla görevli. Bu büroda projeler teknik, sosyal, ekonomik ve çevre/ekoloji bölümleri altında değerlendiriliyor.