Mimarlarımız ve ‘Seçim’leri...

TMMOB ve meslek odalarımız “genel kurullar” sürecinde... Mimarlarımız da ülke düzeyinde “şube kongreleri”ne başladılar. Geçen hafta Antalya, Gaziantep, Giresun ve Mersin’deki mimarlar yeni dönemin şube yöneticilerini seçtiler… Marta kadar şube kongreleri tamamlandıktan sonra merkez genel kurulu da 16-18 Nisan’da Ankara’da yapılacak. Seçimlerde sadece yöneticiler değil, “oy verilen görüşler”le izlenecek “mimarlık politikası” da belirlenmiş oluyor. Bunun anlamını, örneğin bu hafta sonu kongrelerini yapacak Adana, Elazığ, Malatya, Kayseri ve Kocaeli şubelerinin “mimarlık gündemi”ne bakarak açalım:

Adana’da ‘kent kültürü’

Adana’da “kent içinde plansız ulaşım”ın sorgulaması sürerken “Tepebağ” gibi tarihi merkezlerdeki “imar vefasızlığı”nın sona ermesi için “daha etkin” çalışmalar yapmak da herhalde gündeme gelecektir... Büyükşehir yönetimi, mimarların kent duyarlılığını “ceza”landırmak istercesine odanın “proje denetimi”ni imar yönetmeliğinden çıkarmış; ancak yargı, bu bilim dışı keyfiliği durdurmuştu... Şimdi aynı hukuksal kazanımı, kenti sadece “yeni Adana”dan ibaret sanan, geçmişi ve kimliği asla umursamayan bir yerel yönetime karşı “kültürel direniş”le de taçlandırmak gerekiyor...

Elazığ’ın öncelikleri

Elazığlı mimarlar “Harput”a sahip çıkarak, yıllardır “terk edilmiş” uygarlık merkezini hem bilimsel etkinliklerle, hem de koruma projeleriyle yeniden yaşatmanın örnek çabasını gösteriyorlar... Kentin genelinde ise “imar planındaki özensiz değişiklikler”i sorgulayarak, yerel yönetime tarihsel uyarılarda bulunuyorlar. Özellikle “Şehit İlhanlar” ve “Yeni Camii”yle bütünleşen merkezde yoğunluğu daha da arttıracak “çarşı” projeleri yerine “altı otopark üstü yeşil alan” çözümleri, “toplum hizmetinde mimarlık” ilkesinin ürünü...

Malatya’yı ‘anımsamak’

Tek düze apartman yığılmasıyla kimliğini “unutan” kentlerimizden Malatya’da “50 m2”lik dev afişlerle “eski Malatya”nın anımsatılması adeta “kentsel akupunktur” etkisi yapmıştı... Geçmişin “özen”ini unutan sözde “modern”! imarcılık bundan daha “mimarca” sorgulanamazdı... 1939’da bile hükümet konağı yapılacak yerin aylarca tartışıldığı bir kentte, “mimarlık bilincinin yeniden doğması”nı öncelikleri arasına alan mimarlar, Malatyalı bir belediye başkanının deyimiyle “hayra motor, şerre fren” olmayı sürdürecekler...

Kayseri’de ‘Sinan’ dersleri

Mimar Sinan’la hemşeri olmanın sorumluluğunu taşıyan Kayserili mimarlarımız Koca Usta’yı artık uluslararası etkinliklerle anıyorlar... Özellikle günümüzün kamu yapılarında tarihin en ünlü “devlet mimarı”ndan ve “mimarlık sanatı”mızın kamusal sorumluluklarından ders alınması gerektiğini de anımsatıyorlar. Aynı kapsamda, örneğin 1200 yataklı devlet hastanesi projesinin “Amerikalı mimarlar”ca tasarlanmasına haklı tepkilerle karşı çıkarlarken özellikle “Çocuk ve Mimarlık” çalışmalarındaki “Nerede Yaşıyorsun” projesiyle de yeni kuşakların “kentsel bilinç”le yetişmelerine katkıda bulunuyorlar.

Kocaeli ‘metropol’ ise...

İstanbul’dan sonra büyükşehir sınırları tüm “il”i kaplayan ikinci kentimiz Kocaeli’nde de “metropol” olmaya yakışmayan “plansız” kamu projeleri mimarlık gündeminde ön sıralarda... Örneğin tarihi Pertev Paşa Külliyesi’ne adeta “abanan” yaya üst geçidine ya da Gar yolundaki taş duvara ve D-100 karayolundaki arkeolojik tahribata karşı “uyarı”ların yanı sıra, belediyenin bu sözde “kıyı” kentini denizle buluşturma niyetine de destek veriliyor...

Çankaya’dan beklenen

Mimarların işte bu duyarlılıklarla gerçekleşen genel kurulları, ne yazık ki Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu’nun odaları “susturma” raporuyla eşzamanlı toplanıyor... Oysa kentlerimizin geleceği için en kapsamlı “durum değerlendirmeleri”nin yapıldığı bu kongreleri öncelikle Çankaya’nın kutlaması gerekmiyor mu?