Krea: Asıl Sorun Sektördeki Hızlı Büyüme

Soysal Danışmanlık tarafından ilki düzenlenen ‘Alışveriş Merkezleri Konferansı 2008’in ikinci gününde AVM yatırımcıları, perakendecilerin kira indirimi talepleri üzerinde durdu. Kiraların kısa vadeli bir sorun olduğunu dolayısıyla kira indiriminin sadece kısa vadede sıkıntıları çözeceğini belirten Krea Gayrimenkul İcra Kurulu Başkanı Hakan Kodal, “Sektörün sıkıntısı çok hızlı büyümede. Bu büyüme 5-7 yılda yapılsaydı sıkıntılar bu boyuta ulaşmazdı” dedi. 

‘Kira kısa vadede sorun’

Krea Gayrimenkul İcra Başkanı Hakan Kodal alışveriş merkezlerinde (AVM) kira indiriminin bir gider kalemini ortadan kaldırmak anlamına gelmediğini söyledi. Soysal Danışmanlık tarafından Antalya’da düzenlenen Alışveriş Merkezleri Konferansı’nın ikinci gününde konuşan Kodal, “Önemli olan ciroların artmasını sağlamak. Şu anda sektör sıkıntılı bir süreçten geçiyor. Kiralar kısa vadede sorun. Orta ve uzun vadede bu sıkıntı aşılacak” diye konuştu.

Kodal, şöyle devam etti: “AVM’lerdeki asıl sıkıntı çok hızlı büyüme. Bu büyüme 5-7 yılda yapılsaydı sıkıntı bu boyuta ulaşmazdı. Yaşanan kriz 2001’deki ‘ofis pazarı krizine’ benziyor. O yıllarda da ofis sayıları çok artmıştı ve bir anda bu kadar ofis yatırımı boş mu kalacak korkusuna kapılmıştık ama hiç de öyle olmadı.” AVM yatırımcıları, döviz kurundaki yükselme nedeniyle kira indirimi isteyenlerin kurun düşük olduğu dönemde seslerinin çıkmamasından da şikayet etti. AVM yatırımcıları, “Dolar 1.20’deyken kimsenin sesi çıkmıyordu. Bu nedenle alışveriş merkezi yatırımcılarının dövizden kaynaklanan milyonlarca dolarlık zararı oldu” dedi.

Torunlar Alışveriş Merkezi Koordinatörü İlham İnan Dündar, “Döviz yükseldi ama AVM’ler 2005’deki kiraları alıyor. Hepimiz zarardayız. Ama bugüne kadar sessiz kaldık. Şimdi de sesimizi çıkaramıyoruz çünkü sektörde cirolar yüzde 22 düştü. Kasım ayında da düşüş yüzde 33’e ulaşacak. Aralık ayındaki bayramla biraz işi kurtarmış olacağız” dedi

‘20 yabancı marka sırada’

Akmerkez’deki perakendecilerin yüzde 50’ye varan indirim isteklerine karşı yönetimden ‘20 yabancı marka sırada’ açıklaması geldi. Akmerkez yönetimi, yabancı birçok markanın Akmerkez’de mağaza kiralamak istediğini açıkladı. Corio İcra Kurulu Başkanı Koray Özgül de perakendecilerin yüzde 50’lik kira indirimi ve genel giderlere yönelik istekleriyle ilgili de, “Yüzde 25’lik bir indirim yaptık. Eğer anlaşma sağlanmazsa AVM’de zorluk yaşayan çıkabilir” diye konuştu.

[Sayfa]

‘Bizim gibi tuzağa düşmeyin’

ABD’deki perakende tarihi üzerinde araştırmalarıyla tanınan ve kapanan AVM’lerle ilgili açtığı www.deadmalls.com sitesiyle dikkat çeken Peter Blackbird, “İstinye Park, Kanyon, Astoria’yı gezdim. Türkiye’deki AVM’ler tasarım harikası. Buraları gezince Amerika’dakilere neden gideyim” dedi. Türkiye’deki AVM’lerin kendisini cesaretlendirdiğini söyleyen Peter Blacbird, şöyle konuştu:

“Bizim düştüğümüz tuzaklara siz de düşmeyin. Amerika kullan at bir toplum. Sizin alışveriş merkezleriniz kalite olarak bizimkilerden çok daha iyi. Sizin alışveriş merkezlerinizde tasarım var. Bizde fabrikaya benziyor. Bu nedenle Amerika’daki alış veriş merkezleri Türkiye’yi örnek almalı. Türkiye’deki AVM’lerde mükemmel bir mimari var. Lüks bir ortama girdiğini hissediyor insan. Buradaki AVM’lerin uzun bir geleceği olduğunu düşünüyorum.”

Corio ‘Gün Bugün’ü Anadolu’ya taşıyor

Corio, ‘Alışveriş İçin Gün Bugün’ hareketine katılan kiracılarına ‘Kampanyam’la destek veriyor. Corio bu kapsamda Adapazarı ADA ve Ankara 365 AVM’lerinde yüzde 50’ye varan indirimler yapan kiracılarına ulusal ve yerel mecralarda reklam ve promosyon desteği sağlıyor. Corio Türkiye İcra Kurulu Başkanı Koray Özgül, “Krizi hem kiracılar hem de tüketiciler için fırsata dönüştürmek istiyoruz. ‘Alışveriş İçin Gün Bugün’ kampanyasını da Anadolu’ya taşımış oluyoruz” dedi.

AVM’ler neden kapanıyor?

* AVM’leri öyle yerlere kuruyoruz ki; gelirler merkezleri yaşatmaya yetmiyor. Çok para yatırıldı. Çok para kazanılacağı konuşuldu. Fakat insanların orada para harcaması için neden yoktu.

* Çok ihmal edildi. Bakıma para harcanmadı. Güvenlik sorun oluştu. Suç işlenmeye başlandı.

* Amerikan tüketicisi mağazaya girip ihtiyacını karşıladıktan sonra çıkmak istedi. Bu merkezlerin ucuz tasarlanmış olmasından kaynaklanıyor. Tüketiciye lüks yaratılmalıydı.