'Geleceğin
sistemleri'nin Çekoslavakya doğumlu ünlü mimarı Jan
Kaplicky, dün (Çarşamba) akşam Prag'ta, kızının
doğumundan saatler sonra yaşama veda etti. Kaplicky, Çek haber ajansı
CTK'nın geçtiği habere göre, sokakta yürürken aniden yığıldı
kaldı. Sokaktan geçmekte olanlar hemen ilk yardım çağırdılar; ancak Kaplicky
doktorların müdahalesine rağmen kurtarılamadı.
Bir ahtopotu andıran organik biçimiyle Ulusal Kütüphane, Çek
asıllı İngiliz mimarın 1968'te ayrıldığından bu yana anayurdu için
gerçekleştirdiği ilk önemli proje olacaktı. İki yıl önce gerçekleştirilen
uluslararası yarışmayı kazanmış olsa da tasarıma birebir sadık kalınıp
kalınmayacağı yönünde belirsizliklerin sürdüğü proje, Kaplicky'yi
Çekoslavakya'da oldukça popüler yapmıştı.

Jan Kaplicky, Nisan 1937'de sanatçı bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Babası,
bir ressam, heykeltraş ve mimar; annesi bir ressamdı. Mimarlık eğitimini de
Prag'ta tamamlayan Kaplicky, Norman Foster, Richard
Rogers, Renzo Piano gibi ünlü mimarlarla birlikte
çalıştı. Kaplicky, Ekim 2007'de ikinci eşi Çek film yapımcısı Eliska
Fuchsova ile evlenmişti. Kaplicky'nin önceki evliliğinden de 12 yaşında
bir oğlu var.
Future Systems’in kurucu ortağı Jan Kaplicky, 4 Kasım 2008'de
Yapı-Endüstri Merkezi’nde de bir konferans
vermişti.
Kaplicky'nin ani ölümünden sonra neler dediler?
Norman Foster: Şoktayım. Jan, büyük bir mimar, değerli bir
çalışma arkadaşı ve iyi bir arkadaştı.
Architecture Review eski editörlerinden Paul Finch: Son
derece yaratıcı fikirlerden ve çizebilme yeteneğinden oluşan doğuştan gelen bir
yeteneği vardı. İngiliz mimarlığına, muhteşem Çek modernist gelenekten beslenen
bir çeşit imgesel, yaratıcı modernizm getirdi. Prag'daki Ulusal Kütüphane
projesi için verdiği mücadelenin yarattığı baskının erken ölümüne sebep
olduğundan hiç kuşkum yok.
Peter Cook: Kendisine büyük bir hayranlık duyuyorum.
Buradaki en ilgi çekici mimarlardan biriydi. Bıraktığı miras yaşayacak. Onun ne
kadar özel ve zamanının önünde olduğunu göreceğiz.
Ken Powell: Kaplicky, sıradışı bir karakter ve yaratıcı bir
düşünürdü. Değişim için mücadele eden bir öngörü... Aslında hiç tamamıyla
aramızda olmadı, çünkü zamanımızın çok ötesindeydi. Bu onu mutsuz yaptı çünkü
takdir edilmediğini düşünüyordu. Future Systems, daha henüz birşey inşaa etmeden
önce bile bir düşünce merkezi olarak efsane olmuştu. Kaplicky, çok eğlenceli
biri de olabilirdi; ama dünya ve mimarlık hakkında da oldukça karamsardı. Çünkü
gerçekler hiçbir zaman onun beklentileri ve öngörüleri ile örtüşmüyordu.
Potansiyelinin tamamını kullanabildiğine inanmıyorum; kafasında daha pekçok yeni
fikir vardı, ancak onları gerçekleştirmek için zamanı yetmedi.
kaplicky kaybettiğimize çok üzüldüm.Ne acıdırki büyük düşünürler hep mutsuz ve aci çekerek yaşamlarını yitirmişlerdir.Ama onlara çektirilen acılar oysaki onları anlamayanlara verilen derslerdir.yaratıcı,üretken tüm insanlar karamsarlıga yitilmiş durumda Kaplicky gibi.
Bizler kaplicky örnek alarak yaratmalıyız...Zamanın kıymetini bilerek...