İstanbul'un silueti 'bile bile' bozuldu!

Ömer Erbil'in Topbaş'ın açıklamalarına ve gökdelenlerin inşasına giden sürece ilişkin Radikal'de yer alan haberi şöyle:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve AKP adayı Kadir Topbaş önceki akşam CNNTürk’te katıldığı bir programda İstanbul’un siluetine zarar veren 16/9 gökdelenleri için “Hata yaptık” dedi. Topbaş, İstanbul’un otel ihtiyacı olduğu için plan yaparken bu hataya düşüldüğünü iddia ederek, “Doğancılar’dan baktığınızda bu hatayı görmezsiniz. Ancak teleobjektifle bakıldığında minarelerle gökdelenleri o şekilde görürsünüz. O fotoğraf biraz ajitasyon ama yine de hatamızdır kabul ediyorum’’ şeklinde konuştu. Mahkeme kararıyla yıkımı istenen, imar planları ve inşaat ruhsatı iptal edilen 16/ 9 gökdelenleri için Başkan Topbaş ilk defa hata yaptıklarını kabul eden bir konuşma yaptı. Daha önce Başbakan Recep Tayyip Erdoğan da gökdelenleri eleştirerek, “Gökdelenlerin sahibine tıraşla dedim yapmadı, kendisine küstüm” demişti.

Şimdi gökdelenlerin yapıldığı tarihe geri dönelim bir hata sonucu mu yoksa bilerek mi yapıldı bir göz atalım. Tarih 18 Mayıs 2007. AKP’ye yakınlığı ile bilinen Mesut Toprak’ın sahibi olduğu ASTAY şirketi araziyi TMSF’den satın alıyor. 27 bin 791 metrekarelik arsanın imar durumu 1 emsal ve fonksiyonu ticaret alanı, yükseklik ise 5 kat. Yeni arsa sahibi bu plan şartlarında satın aldığı arazi için üzerinden bir yıl geçmeden plan değişikliği için İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne müracaat etti. 89 pafta 771 ada 12 parselin 1 olan emsal değerinin 2,5’a çıkarılmasını ve fonksiyonunun ticaret ve turizm olarak değiştirilip yüksekliğin serbest bırakılmasını istedi. İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi 16 Mayıs 2008 günü gündemine gelen 1/5000 ölçekli nâzım imar planı değişikliği tüm partilerin de desteği ile kabul edildi. Maalesef bu plan değişikliğine mecliste kimse itiraz etmedi. Ancak Mimarlar Odası plan değişikliğine itiraz edip ‘Tarihi Yarımada’ya çok yakın bir noktada bulunan parseldeki yapılaşmanın getirilen yükseklik değeri net bir şekilde belirtilmediğinden, İstanbul'un siluetini nasıl etkileyeceğinin tam anlaşılamadığı, tarihi surlar ve tarihi yarımadaya etkilerinin araştırılması’ istendi. Bu itirazdan sonra meclisteki diğer partiler de uyandı.

Tartışılmıştı

İBB Meclis gündemine bu sefer 15 Mayıs 2009 günü 1/1000 ölçekli uygulama imar planı geldi. İşte bu toplantıda, plan değişikliğine itirazlar yükseldi. Meclisteki tartışmalar sorasında Saadet Partisi’nden Ahmet Sadıkoğlu, “Bu plan ve yer incelendiğinde sanki bu parsele ciddi imtiyazlar sağlanmış hissi var” dedi. CHP İmar Komisyonu üyesi Halil Sarıca ise “Zemin kodu itibari ile İstanbul’un Marmara siluetinde kalıyor. Tarihi Yarımada’ya çok yakın bir noktada bulunan parsel, sur tecrit bandı dışında kalsa da surlar ve tarihi yarımadaya etkileri açısından etüt edilmelidir. Koruma kurulu görüşü alınmalıdır. İleride Gökkafes, Park Otel gibi tartışmalara meydan vermemek için, imar komisyonu üyesi olarak rapora katılmıyorum” itirazını yaptı. Buna karşılık AKP İmar Komisyonu Başkanı Sefer Kocabaş, “Alanı turizm olmaya çok müsait. İstanbul’a hizmet vermeye çok müsait. Biz bunu böyle değerlendirdik. Yeri kim almış, kiminmiş bizi ilgilendirmez. Turizm tesisi yapmaya müsaitse biz ona göre değerlendiririz’’ dedi. Uygulama planı oyçokluğu ile kabul edildi ve inşaatın önü açıldı. Bu plana göre alınan ruhsatla inşaat başladı.

Bakanı dinleyen olmadı

İnşaatlar yükselmeye başlayınca şikâyetler arttı. İstanbul 4 No’lu Koruma Kurulu siluetin olumsuz yönde etkileneceği yönünde uyarıyı hem belediyeye hem de Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yaptı. Dönemin Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay kendi partisinden olan Zeytinburnu ve Büyükşehir belediyelerine “İnşaatları durdurun” diye yazı gönderdi. Ancak dinleyen olmadı. Radikal’in 14 Eylül 2011 tarihinde ‘İstanbul’un siluetine 3 gökdelen sızdı’ manşetinden sonra başlayan tartışmalar da inşaatları durduramadı. Ardından açılan davalar gökdelenlerin bittikten sonra sonuçlandı. Bugün gökdelenleri yapımına onay veren imar planları idare mahkemelerince iptal edildi hatta siluete etki eden katların tıraşlanmasına karar verildi ama İBB bu kararları da uygulamadı.

İstanbul’un siluetine zarar verdiği herkes tarafından malum olan gökdelenlerin serüveni böyle iken İstanbul’a yeniden aday olan Kadir Topbaş’ın hata yaptık demesini kabul etmek mümkün değil. Ortada inşaat bile yok iken siluet konusunda onlarca itiraz ve uyarı yapılmış zaten. Maalesef Başkan Topbaş bunları kulak ardı etmiş. Artık Topbaş’tan beklenen açıklamanın ‘‘Başkanlığı yeniden kazanmam durumunda siluete etki ettiği mahkeme kararıyla kesinleşen gökdelenlerin o katlarını tıraşlayacağım” olması gerekirdi.