İstanbul'da Atıklar Toplanmıyor

İzmir, Balıkesir, Bursa ve Marmaris'te ambalaj atıkların ayrı olarak toplanması ve geri kazanımı başarı ile sağlandı. İstanbul'da ise İBB'nin yetkilendirdiği İSTAÇ'ın uygulamalarını ilçe belediyelerinin benimsememesi nedeniyle bir arpa boyu yol alınamadı.

''Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği''nin 1 Ocak 2005'te yürürlüğe girmesi ile üretici firmalar da atıkların geri kazanımı sürecinde sorumlu hale getirildi. Ancak bir yıl içinde binlerce firmadan sadece 900 tanesi Çevre ve Orman Bakanlığı'na piyasaya sürdüğü ambalajlı ürünlerle ilgili bildirimde bulundu.

Ambalaj atıkları kaynağında ayırarak toplama konusunda yükümlü kılınan ilçe belediyeler ile bu işlerin koordinasyonunun sorumlu büyükşehir belediyeleri arasında yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle uygulamada sıkıntılar yaşandı. İzmir, Bursa, Balıkesir ve Marmaris'te yönetmelik başarı ile uygulanırken İstanbul bütün bir yılı konu ile ilgili altyapı çalışması yaparak geçirdi.

Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı (ÇEVKO) Genel Sekreteri Mete İmer , geçen yıl yürürlüğe giren ambalaj atıkları ile ilgili yönetmelik kapsamında yürütülen çalışmaları gazetemize değerlendirdi.

İmer, yönetmelik ile marka sahiplerinin, ürünlerinin piyasaya sunduktan sonra da sorumluluklarının devam ettiğini anlatarak ''Firmalar, piyasaya sürdükleri ürünlerin ambalajlarının yüzde 30'unu geri kazanıma tabi tutmak zorunda. Marka sahipleri sorumluluklarını ambalaj üretenler firmalara devredebilir. Yönetmelik gereği firmaların 2014'e kadar hangi yıl ne kadar ambalaj atık toplayıp ekonomiye geri kazandıracağı belirlendi. Belirlenen hedef yerine getirilemezse bir sonraki sene yüzde 10 fazlasını toplamak zorunda. İkinci yıl da hedefini gerçekleştiremezse depozito sistemine geçmek zorunda'' dedi.

Çevre ve Orman Bakanlığı'na ambalaj atıkları ile ilgili bilgi veren firma sayısının 900'de kalmasını eleştiren İmer, başvuruda bulunmayan firmaların tespiti için bakanlığın, il müdürlüklerine, sanayi ve ticaret odalarına yazı göndererek hareket geçtiğini söyledi.

Ambalaj atığı alınmasın

İmer, yönetmelikte firmaların yanı sıra belediyelere, satış noktalarına ve tüketicilere de sorumluluk yüklendiğini belirterek ''Sistemin uygulanmaya başlandığı bölgelerde, tüketicilerin ev ve işyerlerinde ambalajları ayrı olarak biriktirip belediyenin tespit ettiği günlerde toplayanlara teslim etmeleri gerekiyor'' diye konuştu.

Mete İmer, yönetmeliğin hedefinin ambalaj atıkları kaynağında ayrı toplayarak evsel atıkların miktarını azaltmak olduğunu ifade etti. Türkiye'de sadece 16 ilde düzenli çöp depolama sahasının bulunduğuna dikkat çeken İmer, bu alanların ambalaj atıklarıyla doldurulmaması gerektiğini belirtti.

Türkiye'nin her tarafından aynı anda bu sistemi işletmenin şu an için mümkün olmadığını dile getiren İmer, 2005'te öncelikli yerleri belirleyip oralarda çalışmaya başladıklarını anlattı. İmer, önceliğin, düzenli çöp depolama sahaları bulunan, ambalaj atıklarının yoğun olduğu yerlere ve turistik bölgelere verildiğini söyledi.

Yönetmeliğin İzmir, Balıkesir, Bursa ve Marmaris'te uygulanabildiğini anlatan ÇEVKO Genel Sekreteri İmer, buralarda ambalaj atıklarının ayrı olarak toplanıp çöpe karışmadan geri kazanım tesislerine gönderildiğini ve ekonomiye tekrar kazandırıldığını anlattı.

'İstanbul'da yol kat edemedik'

İmer, yönetmeliğin uygulanması konusunda İstanbul'da çok fazla yol kat edilemediğini, bir yıl içinde toplantılar yapılarak altyapı oluşturmaya çalıştıklarını ifade etti. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin ambalaj atıklarının toplanması ve geri kazandırılması işini İSTAÇ'a verdiğini anımsatan İmer, ''İSTAÇ'ın da önerisiyle kenti 10 bölgeye ayırdık. İlgili bölgelerin ilçe belediyeleri çağrılıp ortak bir çalışma yapıldı. Fakat bu çok kolay olmadı. İlçe belediyeler, toplama sorumluluğu kendilerinde olduğu için ayrı hareket etmek istediler. İSTAÇ yerine başka firmalara bu işi kendileri ihale etmek istedi. Bu nedenle 2005'te İstanbul da çok fazla bir yere gelemedik'' dedi.

Bu sorunlar nedeniyle ilçe belediyelerle tek tek görüşmeler yaptıklarını anlatan İmer, daha önce atıkların ayrı toplanması uygulamasını yapan Kadıköy, Beşiktaş, Bakırköy ilçelerinde gerekli sözleşmelerin imzalandığını söyledi.

İstanbul'da Pendik ve Beşiktaş ilçelerinde çalışmaların son noktaya geldiğini ifade eden Mete İmer, kısa bir süre sonra Yalova'da, Ankara'da Çankaya Belediyesi'nde, Antalya'da Muratpaşa Belediyesi'nde, Adana'da Seyhan Belediyesi'nde toplama çalışmalarının başlayacağını duyurdu.