İhale Süreci Aceleye Getirildi, Nükleerde Önümüzü Göremiyoruz

Türkiye'de ilk kez geçen eylül ayında gerçekleştirilen nükleer santral ihalesinin yatırımcılarda hayal kırıklığı yarattığını dile getiren Akenerji Genel Müdürü Ahmet Ümit Danışman, Akenerji dahil nükleer santral ihalesine katılmak isteyen birçok firmanın zaman kısıtı nedeniyle yatırım bütçesi çıkaramadığını ve bu nedenle ihaleye teklif veremediğini söyledi. İhale şartlarının nükleer enerji konusunda deneyimsiz olan bir ülke için fazla iddialı olduğunu savunan Danışman, "10-12 milyar dolarlık bir yatırıma 6 ay içinde teklif verip kendimizi buna bağlamamız çok iddialı bir beklenti" dedi.

Akkök Şirketler Grubu bünyesinde 1989'dan beri faaliyet gösteren Akenerji'nin yüzde 37.5 oranındaki hissesini 303 milyon dolara Çek enerji şirketi CEZ'e sattıklarını, elde edilen gelirin şirketin özsermayesine eklendiğini ifade eden Danışman, söz konusu sermayenin Akenerji'nin üretim kapasitesini 2500 megavata çıkaracak yatırımlarda kullanılacağını dile getirdi.
    
Nükleerde hedefler fazla iddialı

CEZ ile Türkiye'de yapılması planlanan nükleer enerji yatırımlarıyla ilgilendiklerini kaydeden Danışman, ancak buradaki sürecin yatırımcı için arzu edilen şekilde gerçekleşmediğini söyledi. İhale sürecinin, sadece özel sektörün girişimi ve sermayesiyle gerçekleştirilebilecek milyar dolarlık yatırımlar için gerekli koşullara sahip olmadığının altını çizen Danışman, "Özellikle ihale süreci çok kısa tutulduğu için birçok firma gibi biz de teklif veremedik. Dünyada yeniden nükleer enerjiye kayış varken ve büyük yatırımcılar bu konuya ilgi duyarken, geçtiğimiz ihalede öngörülen 4-5 bin megavatlık yatırım miktarının bir seferde fiyat garantisi verilmek suretiyle sunulması, daha önce nükleer tecrübesi hiç olmayan bir ülkede zor ve iddialı bir girişimdi" diye konuştu.

Danışman, bin megavatlık üretim öngörülen bir sahaya 4 bin megavatlık saha kurmaya kalkıldığında, bunun çevre etkilerinin ve yapılabilirliğinin ciddi şekilde sorgulanması gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi: "Yatırımcılar bu noktaları hesap edemiyor. Bunları bilmeden yatırımınızı fiyatlamanız mümkün değil. İnşaat süresinin minimum 7 yıl olduğu, üretime 8-9 yıl sonra geçeceğiniz bir konsept içinde, 10-12 milyar dolarlık bir yatırıma 6 ay içinde teklif verip kendimizi buna bağlamamız çok iddialı bir beklenti. Enerji yatırımı yapmak isteyen firmalar ağır bürokrasi altında eziliyor. Uzun vadeli finansman gerektiren santral yatırımları için güvenilir ve sürekliliği olan enerji politikalarına ihtiyaç var. Para da yatırımcı da var. Kamu yatırımın yapılmasını istiyor. Ancak sistem yatırımın arzu edilen sürede tamamlanmasına izin vermiyor. Bu nedenle enerji sektörü firmalar için cazip gelse de mevcut durumda projeler uzuyor, el değiştiriyor."

[Sayfa]
    
10 enerji santralı devreye girecek

Akenerji'nin şu anda Çerkezköy, Bozhöyük, Yalova ve Kemalpaşa'daki elektrik santrallarında toplam 430 megavatlık üretim yaptığını anlatan Danışman, 2009 ve 2010 yıllarında 9 adet hidroelektrik, 1 adet rüzgâr santralı projesini hayata geçirmek üzere çalışmalarının devam ettiğini söyledi. Danışman, devreye girecek bu tesislerle birlikte Akenerji'nin üretim kapasitesinin bin megavata ulaşacağını kaydetti.

CEZ ile oluşturdukları AkCEZ Ortak Girişim Grubu ile Sakarya, Bolu, Düzce ile Kocaeli bölgelerini içine alan Sakarya Elektrik Dağıtım AŞ (SEDAŞ) ihalesini 600 milyon dolarlık teklifle kazandıklarını hatırlatan Danışman, aralık ayında devir işlemlerinin tamamlanacağını ifade etti.
    
Enerji sektörü küresel krizden fazla etkilenmez

Türkiye'nin ekonomik krizler konusundaki tecrübeleri nedeniyle, son küresel krizde diğer ülkelerden daha bilgili ve tedbirli durumda olduğunu belirten Akenerji Genel Müdürü Ahmet Ümit Danışman, şunları söyledi: "Krizin Türkiye'ye dolaylı etkileri olacaktır. Özellikle sanayi yatırımları konusunda daralma mümkün. Ancak enerji krizden en az etkilenecek sektörlerden biri. Zaten geç kalmış yatırımlar, bir de kriz nedeniyle ileri tarihlere atılırsa, mevcut arz-talep dengesi arasındaki fark iyice açılır. Biz 'start'ını verdiğimiz santral projelerini hızımızı kesmeden devreye alacağız."
    
13 şirket şartname aldı 1 şirket ihaleye girdi

Nükleer enerji konusunda 50 yıla yakın bir süredir çalışmaların yapıldığı Türkiye'de ilk nükleer santral inşaatı için düzenlenen ihaleye beklenen ilgi olmadı. Türkiye Elektrik Ticaret AŞ (TETAŞ) tarafından yapılan ihale, 25 Eylül 2008 tarihinde gerçekleştirildi. Mersin-Akkuyu'da kurulması planlanan Türkiye'nin ilk nükleer santral inşaatı ve işletimi için açılan ihale için yerli ve yabancı 13 firma şartname aldı. İhaleye yalnızca Atomstroyexport-Inter Rao-Park Teknik (Ciner Holding) Ortak Girişim Grubu teklif vermişti.