Fay Hattına Asma Köprü

Ulaştırma Bakanlığı, Kocaeli-Yalova arasında ulaşımı rahatlatmak amacıyla dünyanın en büyük asma köprülerinden birini yapmayı hedefliyor. Ancak deniz üstünde kalacak kısmının yaklaşık 1700 metre uzunluğunda olması planlanan köprünün Yalova tarafında kalacak Hersek Burnu’nun hemen yakınından 'fay hattı' geçiyor. Uzmanlar projeyi "riskli ve tartışmalı" bulurken; bakanlık "Asma köprüler depreme en dayanıklı yapılardır. Yapacak firma ona göre, dayanıklı risksiz yapacak" yanıtını veriyor.

Projeyi değerlendiren uzmanlardan en çarpıcı açıklama ise İstanbul Üniversitesi (İÜ) Jeofizik Mühendisliği Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu’dan geldi. Gündoğdu, "Buraya köprü yapılacaksa o zaman bir konuyu tartışmaya açalım. Kuzey Anadolu Fayı 1999’da büyük bir deprem üretti. Bu fay hattının kırılması riskini azaltmadı. Çünkü Körfez’de aktif faylar var" uyarısında bulundu.

"Kırılma, riski azaltmadı"

Kocaeli’nin trafik yükünü azaltmak hem de yurttaşın zaman kaybını önlemek amacıyla gündeme gelen proje kapsamında köprü, Dilovası ile Hersek Burnu’nu birbirine bağlayacak. Köprünün uzunluğu 3 kilometre olacak. Köprünün iki ayağındaki mesafe ise 1700 metreye kadar çıkacak. Proje hayata geçirilirse köprü dünyanın en büyük asma köprülerinden biri olacak. Proje yalnızca asma köprüyle sınırlı değil; Yalova-İzmir Otoyolu’nu da kapsayacak. 7 Ekim 2008 tarihinde ihaleye çıkacak proje yap-işlet-devret sistemine göre gerçekleştirilecek.

İÜ’den Yrd. Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu böyle bir projeyi 'riskli' bulduğunu belirterek, "Kuzey Anadolu Fayı 1999’da büyük bir deprem üretti. Bu fay hattının kırılması riski azaltmadı. Çünkü Körfez kıyılarında aktif faylar var. Bunlar MTA’nın haritasında var. Kuzey Anadolu Fayı’nın kuzeyinde ikincil faylar var. Kocaeli kıyısında bu fayların da araştırılıp ne kadar risk oluşturduğunun net bir şekilde ortaya konulması lazım. Marmara’da oluşacak birkaç deprem var, bizim bu 50 yıl içinde Marmara fazı dediğimiz noktada. Gelen deprem dalgaları böyle bu boyutta hele asma köprü yapıyorlarsa riskler bence büyüktür" dedi. 1999’daki büyük Marmara depreminin Hersek Burnu’nu biraz ilerden kestiğini (karadan) ve Yalova önlerinden de Körfez’in dışına yönelerek devam ettiğine dikkat çeken Gündoğdu uyarısını şöyle sürdürdü:

"Faylar kıyıyı takip ediyor"

"Ama bu Kuzey Anadolu Fay zonu çok önemli bir fay. İşte 7.6 büyüklüğünde bir deprem de üretti bu. Dediğim gibi şimdi ikincil bir risk, bu fayın kuzeyinde ikincil faylar var. MTA haritasında Körfez kıyısını takip eden faylar var. Bir de Kocaeli’de tren için sondaj yapıldığında tarihi kalıntılar çıktı. Bu da gösteriyor ki, oralarda tarih boyunca aktive olmuş faylar ki o tarihi kalıntılar aşağıdan çıktı..."

Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Semih Tezcan ise bir başka konuya dikkat çekiyor. Asma köprülerin depreme en dayanıklı yapılar olduğunu söyleyen Tezcan, "Ancak aynı şeyi bağlantı viyadükleri için söyleyemeyiz. Bu bağlantı viyadükleri çok rijit (sert) yapılardır. Depremden ciddi şekilde etkilenen yapılardır. Bu nedenle bağlantı viyadüklerinin çok sağlam yapılması gerekir" diye konuştu. Bakanlığa bağlı Karayolları Genel Müdürlüğü yetkilileri ise 7 Ekim’de ihaleye çıkacaklarını ve projenin yap-işlet-devret sistemine göre gerçekleştirileceği bilgisini vererek, "Fayın oradan geçtiğini biliyoruz. Ama asma köprüler depreme en dayanıklı yapılardır. Yapacak firma ona göre, dayanıklı risksiz yapacak" yanıtını verdi.