Fabrikalar Kapandı, Sanayi Üretimi Yüzde 21.3’le Rekor Düşüş Yaşadı

Sanayi üretim verileri küresel krizin Türkiye’ye teğet geçtiği şeklindeki söylemleri boşa çıkarıyor. Küresel krizin iç ve dış piyasalarda yarattığı daralma sanayi üretiminde geçen yıl ağustos ayında başlayan düşüş sürecinin  hızlanarak sürmesine neden oldu. Sanayi üretiminde geçen yılın aynı ayına göre düşüş ocak ayında yüzde 21.3’le rekor bir düzeye ulaştı. Sanayinin alt sektörlerinden madencilik ve taşocakçılığı sektörünün üretimi yüzde 3.8, imalat sanayii üretimi yüzde 24.2, elektrik, gaz ve su sektörünün üretimi de yüzde 6 düşüş gösterdi.

Tablo ağustosta bozuldu

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Aylık Sanayi Üretim Endeksi’nin Ocak 2009 sonuçlarını açıkladı. Buna göre Endeks, ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21.3 düşüş gösterdi. Geçen yıl, ocak ayında yüzde 11.6, şubat ayında yüzde 8.4 artış gösteren sanayi üretiminde mart ayında yüzde 2.6’lık bir artış olmuş, bu oran nisan ayında yüzde 7 ile yine yüksek çıkmıştı. Mayısta yüzde 3.2, haziranda yüzde 2.4, temmuzda yüzde 3.8 artan sanayi üretimi, küresel krizin yol açtığı talep daralmasının etkili olmaya başladığı ağustos ayında yüzde 3.6 gerilemiş, üretim düşüşü izleyen aylarda artarak sürmüştü.

Yatırımlar duruyor

Sanayi üretimi önceki yılın aynı aylarına göre eylülde yüzde 4.3, ekimde yüzde 6.8, kasımda yüzde 13.3, aralıkta yüzde 17.6 düşüş gösterdi. Yıllık ortalamalara göre sanayi üretimi 2007 yılında yüzde 6.9 artış, 2008 yılında da yüzde 0.9 oranında azalış göstermişti. Ana Sanayi Grupları Sınıflamasına göre, ocak ayında önceki yılın aynı ayına göre en yüksek düşüş yüzde 44.6 ile sermaye malı imalatında görüldü. Bu da Türkiye’de son dönemde yeni yatırımların durma noktasına geldiğini gösteriyor. Dayanıklı tüketim malı imalatı yüzde 25.4, aramalı malı imalatının yüzde 24, dayanıksız tüketim malı imalatının yüzde 10.1 ve enerjinin yüzde 6.4 oranında düştüğü belirlendi.

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre Madencilik ve Taşocakçılığı sektörü endeksi yüzde 3.8 azalarak 110.5’ten 106.2’ye, İmalat Sanayi sektörü endeksi yüzde 24.2 azalarak 110.2’den 83.5’e, Elektrik, Gaz ve Su sektörü endeksi ise yüzde 6 azalarak 132.5’ten 124.6’ya geriledi.

Otomotivde durum kötü

İmalat Sanayi Alt Grupları incelendiğinde, en yüksek düşüş Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) otomotivin kalbi Bursa’da aylardır ücretsiz izinde oldukları mart ayı ihracat rakamını açıklayacak fabrika bulamadığı otomotiv sektöründe görüldü. İmalat Sanayi Üretim Endeksi alt gruplarının ocak ayında 2008 yılı aynı ayına göre yüzde değişim oranları incelendiğinde, en yüksek düşüş oranının yüzde 60.3 ile motorlu kara taşıtı, römork ve yarı römork imalatında gerçekleştiği görüldü. Bunu yüzde 55.7 ile radyo, TV, haberleşme teçhizatı ve cihazları imalatı ve yüzde 32.1 ile büro makineleri ve bilgisayar imalatı izledi.

Şubat ayından da umut yok

Sanayi üretimindeki düşüşün en büyük işareti  elektrik tüketimindeki gerileme. 2009’un ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre elektrik tüketiminde gözlenen yüzde 6.2’lik düşüş sanayi üretimindeki olası düşüşün göstergesiydi. Şubat ayı elektrik tüketim verileri şubatta da sanayi üretimindeki tablonun pek iç açıcı olmayacağını, hatta durumun daha kötü olacağına işaret ediyor. Elektrik tüketiminde süregelen düşüş eğilimi şubat ayında da devam etti. TEİAŞ yetkililerinden edinilen bilgiye göre, bu yıl 28 gün çeken şubatta elektrik tüketimi, önceki yılın aynı ayına göre yüzde 10 azalarak, 14.9 milyar kilovat saat (kwh) düzeyine geriledi. Geçen yıl şubat ayında (28 günlük) elektrik tüketimi 16.4 milyar kilovat saat seviyesinde gerçekleşmişti. Bu yılın ocak ayında ise 16 milyar 798 milyon 952 bin kilovat saat elektrik tüketilmişti. Öte yandan şubatta 14 milyar 985 milyon 108 bin kilovat saat elektrik üretimi gerçekleşti. Üretimde ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9.7 düşüş yaşandı. Bu da nisan ayının ikinci haftasında açıklanacak şubat ayı sanayi üretiminin küçüldüğünü gösteriyor.