Estetikten yoksun heykele geçit yok

Kültür ve Turizm Bakanlığı, sık sık yaşanan ‘estetikten yoksun heykel’ tartışmalarına son vermek için harekete geçti.

Güzel Sanatlar Genel Müdürü Bayram Bilge Tokel, heykellerle igili yeni tartışmalara yol açmamak için özenle çalıştıklarını söyledi. Devletin yaptığı her işin, belirli bir standardın üzerinde olması gerektiğini ifade eden Tokel, “Bakanlıkça yaptırılan anıt, büst, heykel vb. eserlerin hem estetik açıdan hem de tarihî gerçeklere uygunluk açısından kusursuz olmasına özen göstereceğiz.” dedi. Tokel, eserlerin plastik değer taşımasının yanı sıra şehir siluetine uygunluğu ve fonksiyonellik yönünün de önemli olduğunu; yeni yapılacak eserlerde bu prensipleri göz önüne aldıklarını vurguluyor. Bu amaçla tüm üniversite, meslek kuruluşları ve bireysel çalışan heykeltıraşlara yazı ile ve internet sitesinden çağrı yapıp kendilerine maket göndermelerini istediklerini anlatan Tokel, “Bu maketler arasından, Seçme ve Değerlendirme Kurulu’nun uygun gördüğü maketlerin uygulamasına izin veriyoruz. Ve belirli aşamalarda kontrol ederek, yönlendirmelerde bulunuyoruz. “ dedi.

Mehmetçik anıtı beğenilmedi

Geçtiğimiz günlerde, Kastamonu’nun İnebolu ilçesinde yaptırılan ve ağustosta açılması planlanan bronz Atatürk heykeli, Atatürk’e benzemediği gerekçesiyle tartışma konusu olmuştu. Valilik tarafından oluşturulan komisyon, ‘heykelin Atatürk’e benzediği’ kararına varınca heykeltıraş Said Rüstem tarafından heykel üzerinde bazı rötuşlar yapılmıştı. 2006 yılında yapılacak heykellerin aslına uygunluğu ve sanat değeri konusunda bakanlık deyiş yerinde ise ince eleyip sık dokuyor. Bakanlık çeşitli büst, heykel ve anıt kompozisyonlarının üretilmesi için sanatçılara önceden duyuru yapıyor. Sanatçılar, tasarımlarının maketini bakanlığa ulaştırıyor. Oluşturulan heyet, gelen çalışmaları değerlendiriyor, aralarından uygun olanların yapılmasına karar veriliyor. Bu yıl bakanlığın yaptırmayı planladığı eserler sanatçılara geçtiğimiz aylarda duyurulmuştu. Sanatçılar yapmayı tasarladıkları eserlerin maketlerini Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’ne ulaştırdı. Değerlendirme sonucunda Kütahya’da bulunan Aslıhanlar Şehitliği’ne yaptırılması planlanan Mehmetçik Anıtı için uygun eser bulunamadı. Bunun üzerine genel müdürlük sanatçılardan yeniden eser maketi istenmesine karar verdi. Güzel Sanatlar Genel Müdürü Bayram Bilge Tokel, milletin gözbebeği olan Mehmetçik anıtının, Mehmetçiğin adına ve tarihî şanına yakışır olması için heykeltıraşların ve kendilerinin gereken titizliği gösterdiklerini ifade ediyor. Tokel, bu doğrultuda gelen maketlerden birkaç tanesinin uygulaması için gerekli çalışmaların da yapıldığını sözlerine ekliyor. Genel müdürlük, ayrıca Karacaoğlan, Köroğlu ve Albay Bekir Sami Bey anıtları için hazırlanacak maketlerin de değerlendirilmek üzere Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü’ne teslim edilmesi çağrısında bulundu.

2006 yılı içerisinde çok sayıda anıt ve heykel yaptırılacak. Bakanlık bu yıl için bütçesinden yaklaşık 1 milyon YTL ödenek ayırdı. Atatürk’ün anıt, heykel, büst ve masklarının yanı sıra Mehmetçik, Fatih Sultan Mehmet, Kanuni, Yavuz Sultan Selim, Alparslan, 4. Murat, Yunus Emre, Karacaoğlan, Ruşeni gibi tarihî şahsiyetlerin heykelleri ile bazı şehitliklerin bakım ve onarımı için planlama yapıldı. Yıl sonuna kadar da bu planların hayata geçirilmesi gerekiyor. Konuyla ilgili çalışmalarda bulunan sanatçıların, bu alanda uzmanlaşmış ve kendini kanıtlamış, kamuya açık alanlarda uygulamaları ile ödülleri olan sanatçılar olmasına özen gösteriliyor. Bayram Bilge Tokel, bakanlık olarak bu konuda tüm heykeltıraşların katılımlarına açık, son derece şeffaf ve demokratik bir yaklaşım içinde olduklarını; her sanatçının başvurabileceğini ve kendileri ile çalışabileceğini ifade ediyor.