Efes’te Gerilimli Arkeolojik Kazı

Yaklaşık 110 yıldır Efes’i kazan Avusturyalıların yeni kazı başkanının tercihleri “gerilim” yarattı. “Yamaçevler”in örtü inşaatındaki “yolsuzluk” soruşturmasında Avusturya Sayıştayı’nca görevden alınan eski kazı başkanı Prof. Fritz Krinzinger’in aynı göreve “arkadaşı” ve seramik uzmanı Doç. Sabine Ladstatter’i ataması tartışma yaratmıştı. Türkiye’nin bu ismi “akademik yetersizliği” nedeniyle “çekince”yle karşılamasına rağmen, Avusturya Arkeoloji Enstitüsü’nün de (ÖAI) aynı isimde ısrar etmesine Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay kaygılarını bildirince, kazı başkanlığı enstitü başkanı Prof. Johannes Koder’e verildi. Ne var ki Koder de Mısır’daki çalışmalarına giderek, Efes’i “yardımcım” dediği Ladstatter’e teslim etti. Ladstatter’in Türkiye karşıtı aşırı sağcı bir aileden gelmesi ve Efes’te özellikle “Hıristiyanlık tarihi”ni önemsemesi de ÖAI’nın “siyasi” davrandığı kanısını güçlendirdi.

Aynı süreçte, Türkiye’nin AB üyeliğine şiddetle karşı çıkan eski Avusturya Başbakanı W. Schüssel’in Efes’i ziyareti; sağcı Bilim Bakanı Hahn’ın da Ankara’da Bakan Günay’la görüşmesi, Avusturya’daki Efes’le ilgili “dinci beklentiler”in ürünü olarak yorumlanıyor. Nitekim, saygın akademisyenlerden Prof. Schmidt, Bilim Bakanı Hahn ile ÖAI Müdürü Koder’e mektup göndererek, yıllarını Efes’e veren kimi uzmanların engellendiğini ve Türkiye’yi seven “emektar arkeologlara saygısızlık yapıldığı”nı vurguladı.