Cumhuriyetin Tanığı Müze Köşk

Yüce Önder Atatürk 'ün bir dönem ikametgahı ve karargahı olarak kullandığı, Cumhuriyet devrimlerini planladığı ve Büyük Nutuk'u kaleme aldığı Müze Köşk, 5 yıllık restorasyonun ardından yeni yüzüyle yurttaşlara kapılarını açtı. Müzeyi ziyaret eden yurttaşlar, Atatürk'ün sade bir o kadar da zevkli ve estetik yaşam tarzını yakından tanıyor.

Mustafa Kemal, Ulusal Kurtuluş Savaşı çalışmalarını yürütmek için Ankara'ya geldiği 27 Aralık 1919 gününde, önce bugün Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü olarak kullanılan Ziraat Okulu'nda kalmıştı. Atatürk, okulun savaş karargahına dönüştürülmesinin ardından, ilk Meclis Başkanı seçildiği 23 Nisan 1920'de İstasyon'daki istasyon şefi konutu olan ve "Direksiyon Binası" olarak anılan taş binaya geçerek burayı hem konut hem çalışma yeri olarak kullanmıştı.

Ancak, bu binanın çalışma ve dinlenme yönünden uygun olmaması nedeni ve Ruşen Eşref 'in önerisiyle Ankara'nın yazlık bağlar bölgesi olan Çankaya'da bir yer aranmaya başlanmıştı. 1921 yılında Ankara Müftüsü Rıfat Börekçi 'nin önderliğinde satın alınan "Kasapoğlu Köşkü" olarak bilinen bugünkü "Müze Köşk" , Ankaralılar tarafından Atatürk'e armağan edilmişti. Atatürk'ün yaşamı boyunca en uzun süreli ikametgahı olan Müze Köşk, Yüce Önder'in, Cumhuriyet'in kurulması dahil tüm devrimlerini planladığı, yerli ve yabancı pek çok konuğunu ağırladığı, Büyük Nutku kaleme aldığı bir mekan olması nedeniyle de ayrı bir önem taşıyor.

1986'da restore edildi
Yerel mimariye sahip, iki katlı özel bir yapı olan Müze Köşk, Atatürk tarafından, 1932 yılına kadar, hem ikametgah, hem de çalışma amaçlı olarak kullanıldı. 1924 ve 1926 yıllarında iki kez onarımdan geçirilen Köşk, 1986 yılında restore edildi ve müze olarak ziyarete açıldı. Müze olarak kullanılmaya başlandığı 1986 yılından sonra kimi küçük onarımların yapıldığı Köşk'te, yüz yıla yaklaşan yaşının ve ziyaretlerin yarattığı yıpranmalar büyük bir onarımı zorunlu kıldı. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer 'in emriyle Köşk, aradan geçen 80 yılın yarattığı tahribattan kurtarılarak sağlamlaştırıldı ve Atatürk'ün içinde yaşadığı dönemi yansıtacak biçimde restore edildi. 2002 yılında proje çalışması ile başlayan restorasyon, Ocak 2007'de tamamlandı. ODTÜ öğretim elemanlarından oluşan Danışma Kurulu'nun denetiminde sürdürülen çalışmalarda, döşeme, duvar, sıva gibi yapı unsurları yenilendi.

Müze Köşk'ün mobilya ve tekstil eşyaları TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı Atölyeleri'nde onarıldı ya da yeniden yapıldı. Cumhurbaşkanlığı Çankaya Yerleşkesi'nde oluşturulan atölyede de konunun uzmanlarınca mobilya onarım ve döşemesi yapıldı. Perdeler, döşemelik kumaşlar ve halılar Hereke tezgahlarında aslına uygun olarak yeniden dokundu. Müze Köşk'te, çevre düzenlemesi ve teşhir tanzim çalışmaları da gerçekleştirildi. Çalışmalarının ardından Köşk, tarihine yakışır bir görünüm aldı. Müze köşk, hafta sonu 13.00-17.00 saatleri arasında hafta içi de pazartesi günü dışında, randevu alınarak ziyaret edilebiliyor. Yurttaşlar, randevu için 468 63 00 numaralı telefonu arayabilecek.

Sade, bir o kadar da zevkli...

- Camekanlı Giriş Bölümü: Koyu kahverengi tahta oymalı ayna ve koltuklarla döşeli bölümden içeriye bir telefon bağlantısı bulunuyor. Toplantı günlerinde vestiyer olarak kullanılan bölümün devamında bilardo salonu yer alıyor.

- Yeşil Salon: Misafir kabul ve oturma salonu olarak kullanılan Yeşil Salon'un ön ve yan tarafa bakan pencereleri bulunuyor. Oturma grupları ile bir vitrin dolabın bulunduğu salonun duvarlarında bazı fotoğraflar ve aynalar yer alıyor. Salonun yemek salonuna açılan bir de kapısı bulunuyor.

- Yemek Salonu: Döneme özgü möblelerin yer aldığı salonda ilk göze çarpan şey, hole açılan kapının tam karşısında bulunan, bacası ve yan tarafları tahta oymalı şömine ile şöminenin her iki yanının üst kısmındaki ikişer adet vitray kaplı pencereler... Yemek salonunda, yeşil salonun giriş kapısının yanında poker masası yer alıyor. İki vitrin dolap, bir büfe, bir konsol, iki gramofon ve şömine ile kapı kenarlarında bulunan büyük çini vazolar salona uyumlu bir biçimde yer alıyor.

- Çalışma Odası ve Kütüphane: Atatürk'ün pek çok konu hakkındaki fikirlerini oluşturduğu, "Büyük Nutuk" u kaleme aldığı çalışma masası ile koltuğu ve odayı çepeçevre saran kitaplıklar, bu odanın en önemli eşyaları arasında yer alıyor. Çalışma odası geniş bir kapı ile, Atatürk'ün geniş ufkunu ve kültür yapısını nasıl oluşturduğunu gösteren önemli deliller olan kitaplarının bulunduğu kütüphaneye bağlanıyor. Kütüphanede kitaplıklar ve dört sandalyeli yuvarlak bir masa ile köşede okuma koltuğu bulunuyor. Odanın kule bölümünde ise yine bir çalışma masası ve koltuklar ile yerde Moskova Sefiri Muhtar Bey 'in hediyesi bir ayı postu yer alıyor.

- Gazi'nin Yatak Odası: Yatak odası da Köşk'ün diğer bölümleri gibi son derece sade, ama zevkli döşemesiyle dikkat çekiyor. Atatürk'ün yastığı ve yorganı, örtüsü ile birlikte yatağın üzerinde korunuyor. Odadaki iki tuvalet masasından birisi banyo kapısının yanında duruyor. Latife Hanım 'a ait olan tuvalet malzemeleri masa üzerinde yer alıyor. Köşk, Atatürk'ün 29 Ocak 1923 tarihinde başlayıp, 5 Ağustos 1925 tarihinde sona eren evliliğine de tanıklık ediyor. Yatak odasında, gardrop, bir koltuk, iki sandalyeli küçük, yuvarlak bir masa dışında dikkat çeken bir başka unsur da, şöminenin üzerindeki Zübeyde Hanım'ın gençlik resmi.

- Elçi Kabul Salonu: Holün sol tarafındaki elçi kabul salonunda, Mısır Hıdivi Abbas Hilmi Paşa tarafından hediye edilen ve Atatürk'ün çok sevdiği 3 koltuk, 1 kanepe, bir çalışma masası ve dolaptan oluşan sedef kakmalı bir takım ile sol tarafta ayrı bir çalışma masası bulunuyor.