Bir Tarih Daha Gömülüyor
Baraj sulara altında kalacak tarihi köprünün üzeri kille örtülecek.
Muğla'nın Yatağan İlçesi'ndeki Çine
Çayı üzerinde bulunan Roma dönemine ait 2 bin 300 yıllık tarihi
İncekemer Köprüsü, baraj suları altında kalacağı gerekçesiyle
kil, toprak ve kaya parçalarıyla örtülmeye başlandı. Muğla
Anıtlar Kurulu’nun önerisi ile hayata geçirilen proje, daha önce İzmir'in
Bergama İlçesi'ndeki Yortanlı Barajı'nın suları altında kalacak olan Allianoi
Antik Kenti’nde uygulanmış ve tartışmalara neden olmuştu.
Yapımına 1995 yılında başlanan ve ödenek sıkıntısı nedeniyle yapımı yılan hikayesine dönen Çine Barajı tamamlandı. Baraj, ufak tefek eksikliklerin giderilmesinin ardından 10 Ekim'de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da katılacağı törenle su tutmaya başlayacak. Çine Barajı'nı besleyecek olan Gökbel Vadisi'ndeki Çine Çayı üzerinde bulunan 2 bin 300 yıllık tarihi İncekemer köprüsü su altında kalacağı için Muğla Anıtlar Kurulu’nun önerisiyle iş makineleri ile dolgu yapılarak kil ve kaya parçaları ile örtülmeye başlandı. Çine Barajı inşaatını yapan yüklenici firma Özkar İnşaat ile ortaklaşa çalışmalar sırasında, 40 metre uzunluk, 2 metre genişliğindeki beş kemerli tarihi köprünün temel kısımındaki künkler (su geçişini sağlayan kanallar) çıkartıldı. Künklerin Muğla Müze Müdürlüğü'ne teslim edileceği bildirildi.
Özkar İnşaat yetkilisi İnşaat Mühendisi İbrahim Öztürk, tarihi köprünün kille kaplandıktan sonra kaya ve toprak ile üzerinin örtüleceğini söyledi. Öztürk, “Köprü üzeri dolgu ile örtülecek. Amacımız, tarihi köprünün gelecek nesillere aktarılması. Bir barajın ömrü 80 ile 100 yıl. Bu sürenin sonunda sular çekildiğinde, ova olarak ortaya çıkacak. Yapılan bu çalışmalar sayesinde tarihi köprü özelliğini koruyarak, geleceğe taşınmış olacak. Benzer uygulama İzmir Bergama'daki Allioni Antik Kenti'nde uygulanmıştı” dedi.
İncekemer Köprüsü'nün hikayesi
Mitolojik hikayeye göre Roma döneminde, Çine Çayı üzerinden karşıdaki bir yerleşim yerine borularla içme suyu götürülmesi için köprü yaptırılır. Ancak, her selde yıkılır. Bu böyle sürüp gider. Kralın çok güzel bir kızı vardır. Köprü yıkılmayacak şekilde sağlam yapabilen ustaya kızını vereceğini söyler. 20 yaşında yağız bir yapı ustası, yardımcılarını da yanına alarak gece gündüz çalışıp taşları işledikten sonra bugünkü İncekemer Köprüsü'nü yapar. İçme suyu da köprü üzerine döşenen borularla karşıya geçirilir. Köprü, yağışlardan ve sellerden etkilenip yıkılmaz ancak kral sözünde durmayıp, kızını vermekten vazgeçer. Genç de bir gece köprüyü yıkmaya başlar. Bu sırada kralın adamları haber alıp genci ölesiye dövdükten sonra köprüden atıp, öldürür. Genç, son nefesinde kralın kızının mutlu olmaması ve köprüden geçtiği takdirde evlat yüzü görmemesi için dua eder. Bu hikaye, kuşaktan kuşağa devam eder. Yöredeki genç kızlar ve gelinler de uğursuz saydıkları bu köprüden geçmez. O nedenle yörede ‘Gelin Geçmez Köprüsü’ olarak anılır.
Yapımına 1995 yılında başlanan ve ödenek sıkıntısı nedeniyle yapımı yılan hikayesine dönen Çine Barajı tamamlandı. Baraj, ufak tefek eksikliklerin giderilmesinin ardından 10 Ekim'de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da katılacağı törenle su tutmaya başlayacak. Çine Barajı'nı besleyecek olan Gökbel Vadisi'ndeki Çine Çayı üzerinde bulunan 2 bin 300 yıllık tarihi İncekemer köprüsü su altında kalacağı için Muğla Anıtlar Kurulu’nun önerisiyle iş makineleri ile dolgu yapılarak kil ve kaya parçaları ile örtülmeye başlandı. Çine Barajı inşaatını yapan yüklenici firma Özkar İnşaat ile ortaklaşa çalışmalar sırasında, 40 metre uzunluk, 2 metre genişliğindeki beş kemerli tarihi köprünün temel kısımındaki künkler (su geçişini sağlayan kanallar) çıkartıldı. Künklerin Muğla Müze Müdürlüğü'ne teslim edileceği bildirildi.
Özkar İnşaat yetkilisi İnşaat Mühendisi İbrahim Öztürk, tarihi köprünün kille kaplandıktan sonra kaya ve toprak ile üzerinin örtüleceğini söyledi. Öztürk, “Köprü üzeri dolgu ile örtülecek. Amacımız, tarihi köprünün gelecek nesillere aktarılması. Bir barajın ömrü 80 ile 100 yıl. Bu sürenin sonunda sular çekildiğinde, ova olarak ortaya çıkacak. Yapılan bu çalışmalar sayesinde tarihi köprü özelliğini koruyarak, geleceğe taşınmış olacak. Benzer uygulama İzmir Bergama'daki Allioni Antik Kenti'nde uygulanmıştı” dedi.
İncekemer Köprüsü'nün hikayesi
Mitolojik hikayeye göre Roma döneminde, Çine Çayı üzerinden karşıdaki bir yerleşim yerine borularla içme suyu götürülmesi için köprü yaptırılır. Ancak, her selde yıkılır. Bu böyle sürüp gider. Kralın çok güzel bir kızı vardır. Köprü yıkılmayacak şekilde sağlam yapabilen ustaya kızını vereceğini söyler. 20 yaşında yağız bir yapı ustası, yardımcılarını da yanına alarak gece gündüz çalışıp taşları işledikten sonra bugünkü İncekemer Köprüsü'nü yapar. İçme suyu da köprü üzerine döşenen borularla karşıya geçirilir. Köprü, yağışlardan ve sellerden etkilenip yıkılmaz ancak kral sözünde durmayıp, kızını vermekten vazgeçer. Genç de bir gece köprüyü yıkmaya başlar. Bu sırada kralın adamları haber alıp genci ölesiye dövdükten sonra köprüden atıp, öldürür. Genç, son nefesinde kralın kızının mutlu olmaması ve köprüden geçtiği takdirde evlat yüzü görmemesi için dua eder. Bu hikaye, kuşaktan kuşağa devam eder. Yöredeki genç kızlar ve gelinler de uğursuz saydıkları bu köprüden geçmez. O nedenle yörede ‘Gelin Geçmez Köprüsü’ olarak anılır.
Muğla Yatağan ilçesinde eski Mugla-Aydın yolundaki şahane bir yapi olan incekemer yeni tamamlanan Çine Baraji altında kalmaktadır.
Gönül arzu ederdi bu eser sökülerek daha yüksege kurulsun. Ama bu safha geride kalmıştır.
Ben burada başka bir noktaya deginecegim. Karayolu köprüsü olan incekemer, aynı zamanda bir su köprüsü müdür? Hep tartışılagelmiştir. Yoldan köprüden karşı sahile geçince sanki köprüden aşırılan suyun karşı sahilde bir yere götürüldüğü görülecektir. Zira burada basınçlı su yolu (inverted siphon) bulunmaktadır. Burada bilinen tek antik yerleşim GERGA dır. Bu da Çine çayının çok üstündedir. Su yolunun nereye gittigi şimdilik bilinmemektedir.
Çevrede yaptıgım araştırmada hiç boru izine rastlanılmamıştır.
Yukarı haberde ise temelden çıkan borulardan söz edilmektedir. Burada bir kazı yapılmadığını biliyorum. Acaba bahsedilen borular yukarıdan mı düşmüştür. Temel yakınında mı dizili idi? Çevre ve çevre tarihi su yolları yönünden çok önemli olan bu konu hakkında yetkililerden doyurucu bilgilere ulaşırım.
Saygılarımla
efsane