'Balkanlar'daki Osmanlı İzleri Hızla Yok Ediliyor'

Hollandalı Osmanlı araştırmacısı ve UNESCO'nun Balkan danışmanı Prof. Dr. Machiel Kiel, Balkanlar'daki Osmanlı izlerinin hızla yok olduğunu belirterek, "Arnavutluk, Macaristan ve Sırbistan, Osmanlı eserlerini en fazla tahrip eden ülkelerdir." dedi.

Unesco'nun Balkan danışmanı Türkolog Prof. Dr. Machiel Kiel, Kayseri'de Köşk Medresesi'ni gezdi. Kiel, 1959'dan beri Osmanlı devlet yapısını ve eserlerini araştırdığını, Balkan ülkelerindeki Osmanlı eserlerinin yok olduğunu, ayakta kalanların ise kısa bir süre sonra yıkılıp yok edileceği endişesini duyduğunu söyledi. Bazı ülkelerde Osmanlı eserlerinin o ülkenin kendi eserlerinden daha çok bulunduğunu kaydeden Kiel, Macaristan'ın bunlardan biri olduğunu; ancak şu anda çok az eser kaldığına dikkat çekti. Osmanlı hoşgörüsünün, günümüzde daha iyi anlaşıldığının altını çizen Machiel Kiel, bunun en iyi örneklerinden birinin Bosna'da yaşandığını anlattı.

Erciyes Üniversitesi Tarih ve Kültür Kulübü'nün davetlisi olarak Kayseri'ye gelen Prof. Dr. Kiel, 14. yüzyıl tarihî eserlerinden Sultan Alaeddin Eretna'nın inşa etmiş olduğu Köşk Medresesi'nde tarih bölümü öğretim üyeleri ile birlikte incelemelerde bulundu. Kiel, burada yaptığı konuşmada Osmanlı Devleti'nin Balkan ülkelerinde, binlerce önemli mimari eser bıraktığını, ancak bazı savaş dönemlerinde bu eserlerin kasıtlı olarak yok edilmeye çalışıldığına şahit olunduğunu kaydetti. Prof. Kiel, "Sırbistan'da çok az eser kaldı. Belgrad'ta 83 tane cami vardı. Bunlardan sadece 1 tanesi ayakta. Saraybosna'da 100 cami vardı. Bunların hemen hepsi şu anda ayakta. Yunanistan'da da çok sayıda tarihî eser tahrip edilerek yok edildi veya ihmal edilerek yok olmalarına seyirci kalındı." dedi.

Prof. Kiel, Balkanlar'daki erken dönem Osmanlı eserlerinin varlığının Amerika kıtasının keşfinden öncesine dayandığını da ifade ederek, orta Bulgaristan'da İhtiman kasabasında 1395 tarihinde yapılan İmaret Camii'nin şu anki durumunun çok üzücü bir vaziyet arz ettiğini aktardı. Prof. Kiel, şunları söyledi: "Kiliselere birçok alanda özgürlük verilmişti ki papazlar vergi muafiyeti uygulamalarını kullanarak zengin olmuşlardı, sonuç olarak daha çok ve güzel kiliseler inşa etme imkanı bulmuşlardı."