Anadolu'da 21 alışveriş merkezi inşaat ediliyor, sırada 47 proje daha var

Alışveriş merkezi yatırımcıları büyük kentlerden sonra Anadolu'daki potansiyeli de harekete geçirmek için atağa kalktı. 21 ilde bulunan 67 alışveriş merkezine kısa süre içinde 21 yeni alışveriş merkezi daha katılacak. Anadolu'nun çeşitli kentlerinde 47 proje ise gerçekleştirilmeyi bekliyor. Bu projelerin de hayata geçmesiyle alışveriş sektöründe yarış daha da kızışacak.

Türkiye'nin alışveriş merkezleriyle tanışması 1988'de İstanbul'da Galleria Alışveriş Merkezi ile oldu. Yaklaşık 20 yıllık sürede önemli bir aşama kaydedilirken bugüne kadar tüm Türkiye genelinde 102 alışveriş merkezi yatırımı gerçekleştirildi. Sektörün büyüklüğü 6 milyar dolara ulaşıyor. Zaman içinde İstanbul'la başlayan yatırımlar Anadolu'ya da yöneldi. Şu anda 81 ilin 21'inde alışveriş merkezi bulunuyor.

Ancak Türkiye’de 1.9 milyon metrekarelik toplam kiralanabilir alanın yüzde 42’si İstanbul’da, kalan yüzde 58’lik bölüm ise Anadolu illerine dağılmış durumda. Anadolu’daki potansiyelin yeterince değerlendirilemediğini düşünen yatırımcılar ise son dönemde diğer kentlerdeki yatırımlara ağırlık vermeye başladı. Bugün 21'i inşaat halinde ve 47 projelendirilmiş alışveriş merkezi yatırımı sürüyor.

Anadolu’da alışveriş merkezi sayısı en fazla olan iller sırayla Ankara, İzmir, Antalya ve Muğla. Bunun yanında potansiyel vadeden iller de var. Bunlar arasında ise Eskişehir, Denizli, Kayseri, Çorlu, Bodrum, Gaziantep, Trabzon ve Samsun yer alıyor. Bu kentlerin potansiyeli yabancı yatırımcıları da çekiyor. Anadolu'ya alışveriş merkezi yatırımı yapan yabancı grupların başında MDC Turkmall, ECE Türkiye gibi firmalar yer alırken, yerli firmalar arasında da Rixos, Yapı Kredi Koray ve Torunlar gibi yerli firmalar da bulunuyor.

2006 yılında Anadolu'da açılacak alışveriş merkezleri arasında İzmir’de MDC Turkmall'un Forum Bornova projesi ile Kayseri'deki Asvata Alışveriş Merkezi bulunuyor. Bunun yanı sıra Ece Türkiye'nin Eskişehir’deki Espark projesi ile Yapı Kredi Koray'ın Neo Alışveriş Merkezi yatırımları halen sürüyor. 2007 yılı içinde yatırımı tamamlanacak diğer projeler arasında ise yine MDC Turkmall'un Ankara’daki Forum Etlik, Forum Trabzon ve Forum Forum Mersin projeleri dikkat çekiyor.

Yerli yatırımcılar arasında da Konya'da Rixos'un bu yıl içinde açtığı Truva Outlet Alışveriş Merkezi öne çıkıyor. Alışveriş merkezlerine danışmanlık yapan Alkaş Danışmanlık şirketinin sahibi Avi Alkaş, Türkiye'deki alışveriş merkezleri konusundaki potansiyeli şöyle değerlendiriyor: "Avrupa Birliği yolunda ilerleyen, coğrafi açıdan çok iyi konumda olan, genç nüfusa sahip Türkiye’nin yabancı yatırımcılar tarafından bir cazibe merkezi olarak görülmesi çok önemli. Bunun yanında alışveriş merkezleri sektöründe Avrupa’nın 15 milyon metrekare ile doyuma ulaşmış olması ve bu konuda geriden gelmemiz yabancı yatırımcıların ilgisini çekiyor."



Yatırım yerleri doğru seçilmeli

Ece Türkiye Genel Müdürü Aydın Yurdum, Anadolu'da potansiyelin yüksek olduğunu ancak yatırım yapılırken bazı noktalara dikkat edilmesi gerektiğini söylüyor. Yurdum Anadolu'daki şehirlerde yapılacak alışveriş merkezi yatırımlarında sayının çok önemli olduğunu belirten Yurdum, "Çünkü yan yana yapılacak iki alışveriş merkezi birbirine rakip olup işlerini kesebiliyor. Bu nedenle küçük şehirler en fazla iki alışveriş merkezini kaldırabiliyor" diyor. Yurdum, 3-4 yıl içinde her ilde bir alışveriş merkezi açılacağı görüşünde ve şöyle devam ediyor:

"Şu an Türkiye’de irili ufaklı 100’ün üzerinde alışveriş merkezi var. Var olan alışveriş merkezleri özellikle büyük şehirlerde belli bölgelere yığılmış durumda. Bu dengesiz dağılım aslında daha doğru bir lokasyonda daha iyi iş yapabilecek bazı alışveriş merkezlerinin performanslarını olumsuz etkiliyor. Öte yandan özellikle Akdeniz ve Orta Anadolu’da gelişmiş şehirlerde de yeni projeler gerçekleştiriliyor. Önümüzdeki yıllarda çok daha fazla projenin çıkacağına inanıyorum."

Alışveriş Merkezleri ve Perakendecileri Derneği Başkanı Nuşin Oral da alışveriş merkezi sayılarının beş yıl içinde ikiye katlanacağını söylüyor.



Alışveriş merkezi sayısında Türkiye son sıralarda

* Son zamanlarda birçok alışveriş merkezinin açılmış, yeni projelerin ise gündemde olmasına karşın, diğer ülkelerle kıyaslandığında Türkiye’de kişi başına düşen alışveriş merkezi alanı hala çok düşük.

* Ülkeler bazında kıyaslandığında 13.5 milyon metrekare kiralanabilir alışveriş merkezi alanıyla İngiltere ilk sırada yer alırken 12.8 milyon metrekare ile Fransa ikinci sırada. Türkiye'de ise bu 1.9 milyon metrekare.

* Son beş yıl içinde Litvanya, Ukrayna, Slovenya, Slovakya gibi Doğu Avrupa ülkelerinde ve Rusya’da alışveriş merkezi sektöründe çok hızlı bir ilerleme kaydedildi.

* Bin kişiye düşen kiralanabilir alan hesaplamasında ise 734 metrekare ile Norveç önde gidiyor, ardından Hollanda ve İsveç geliyor. Türkiye, bu sıralamada 23 metrekare ile son sıralarda yer alıyor.