‘AKM Yıkılmıyor, Yenileniyor’

Atatürk Kültür Merkezi’nin (AKM) yenilenmesi görevi Kültür ve Turizm Bakanlığı’yla imzalanan protokolle İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı’na verildi. Ardından, yenileme projesini Tabanlıoğlu Mimarlık’ın hazırlayacağı açıklandı. Öte yandan, AKM’nin geleceğiyle ilgili tartışmalar, söz konusu kararlara karşı çıkışlarla sürüyordu. Biz de konuyu bir de onlardan dinlemek için Tabanlıoğlu Mimarlık’tan Murat Tabanlıoğlu ve İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Kentsel Uygulamalar Direktörü Korhan Gümüş ile konuştuk.

Amaçlarının 60 yıllık bir bina olan AKM’yi yeni teknolojilerle donatmak olduğunu söyleyen Murat Tabanlıoğlu, bu çalışma karşılığında herhangi bir bedel istememesini şu sözlerle açıkladı: “Tabanlıoğlu Mimarlık olarak zaten birçok proje yapıyor ve paramızı da kazanıyoruz. Fakat bazı ilkelerimiz var ve AKM bizim için çok özel bir proje, çünkü bu binanın mimarı babam Hayati Tabanlıoğlu. Ayrıca ben İstanbul Modern’i ve Beyazıt Kütüphanesi’ni de bedelsiz yaptım.”

AKM’nin ilk yapım aşamasında opera ve bale binası olarak düşünüldüğünü, fakat babasının etkisiyle diğer işlevler de eklenerek bir kültür merkezi olarak yapıldığını belirten Tabanlıoğlu, “Zaten Taksim gibi bir yerde de doğrusu budur. Örneğin Viyana Opera Binası sadece operaydı bir zamanlar, ama bu değişti, çünkü şehrin odak noktasıydı. Sanat galerileri, lokanta açıldı. Kentin bir parçası haline geldi yani. Bu kadar önemli bir binanın daha iyi ve çok kullanılması lazım” diyor. Bunun bir başka örneğinin de İstanbul Modern olduğunu belirten Tabanlıoğlu, insanlar müzeye nasıl gelir diye düşündüklerini; müzenin içinde kütüphane, lokanta, sinema olduğunda, oranın sosyalleştiğini, kamusal bir alan haline geldiğini vurguluyor.

Bina biçemini kaybetmeyecek

Tabanlıoğlu, AKM’nin ön cephesinin digital ekran haline dönüştürülmesi konusunu sorduğumuzda da “Bu ekran bir tül ve o tül gündüz gözükmeyecek ya da istendiği zaman kapanacak. Yani bina eski biçemini, mimarisini hiçbir zaman kaybetmeyecek. Zaten bunu en başta ben istemem. AKM’de hiçbir şey yıkılmıyor veya çıkarılmıyor, yalnızca yenileniyor” diyor.

AKM’nin işlevini yitirmeyeceğini, hatta sosyal ve kültürel olarak gelişen bir işleve sahip olacağını belirten Korhan Gümüş’se binanın havalandırma sisteminin yıllardır çalışmadığını, güvenlik sisteminin olmadığını vurguluyor ve “Bugüne kadar bu eksiklikler hep geçiştirilmiş, biz bunları gidermeye çalışıyoruz. Önemli olan buranın kamu yapısı niteliğini koruyabilmek, 2010’un amacı da kamu modelinin güçlendirilmesi” diyor. Gümüş “İhaleye kimler katıldı? Tabanlıoğlu Mimarlık neden tercih edildi” sorularınaysa şu yanıtı veriyor: “Fikir ve sanat ürünlerinde ihale sistemi çalışmaz. İş en ucuza ya da gönüllü yapana verilmez. Gönüllü kişilerden oluşan danışma kurulumuz işi tartıyor. AKM ile ilgili bütün teknik bilgiyi elinde biriktiren büro olduğu için Tabanlıoğlu Mimarlık seçildi. Çünkü entelektüel bir miras söz konusu.”