Akgöl Sazlığı Kuruyunca Kum Fırtınaları Ereğli'yi Tehdit Ediyor

Bir zamanlar 20 bin hektarın üzerinde alana sahip olan ve 150'nin üzerinde türde binlerce kuşa evsahipliği yapan Konya'nın Ereğli ilçesindeki Akgöl Sazlığı (Ereğli Sazlığı) kuruduktan sonra bölgede ciddi bir çölleşme ve rüzgar erozyonu başladı.

Topraklarının yüzde 89'u hafif,orta, şiddetli ve çok şiddetli olmak üzere erozyon ve bunun sonucundaçölleşme riskiyle karşı karşıya bulunan Türkiye'de erozyon ve çölleşmeyeen önemli örnek Karapınar gösteriliyor.

Kumul tepelerinin mera olarak kullanılması sonucu bitki örtüsünün zayıflaması, toprağı tutan geven, yavşan ve sığır kuyruğu gibibitkilerin sökülmesi ve bunlara ilave olarak rüzgarın hızının 110kilometreye çıkmasıyla kum fırtınalarının oluştuğu Karapınar'da sorunlar 1960'lı yıllarda başladı.

Türkiye'de görülen rüzgar erozyonunun önemli bölümünün bulunduğu Karapınar'da, çölleşme ve kum fırtınaları yüzünden birçok kişi eviniterk ederek zorunlu göç etti. Kum fırtınaları Konya-Adana yolunu kapatırken, yaşam olumsuz etkilendi, okullar sık aralıklarla tatil edildi.

Giderek yayılan bu tehlikenin önlenmesi için 1962 yılında 130 bindekarlık alanda çölleşmeyle mücadele başladı ve dikilen milyonlarcafidan, uygulanan birçok proje ile Karapınar'daki rüzgar erozyonu veçölleşme önlenmeye çalışıldı.

Çölleşmeyle mücadelede nedeniyle dünyanın tanıdığı Karapınar'da bu kadarçalışmaya karşın halen rüzgar erozyonu görülüyor ve çölleşme bölgeyiciddi anlamda tehdit ediyor.

Karapınar'daki bu sorun son birkaç yıldır Ereğli çevresinde dehissedilmeye başladı. Yaklaşık 50 yıl önce 20 bin hektarlık sulak alanasahip Akgöl Sazlıkları'nın kuruması, bölgedeki ekolojik dengeyi bozdu.

Sular çekildi, kuşlar gitti, erozyon başladı

1980'li yıllara kadar flamingo, tepeli pelikan, macar ördeği, küçükkerkenez, dikkuyruk, alaca balıkçıl, küçük sumru gibi 150'nin üzerindetürde binlerce kuşa ev sahipliği yapan Akgöl Sazlığı, 1985 yılındansonra İvriz ve Zanapa çayının üzerine tarımsal sulama amaçlı kurulanİvriz Barajı, diğer akarsular üzerine yapılan Ayrancı, Gödet, İbralı veDeliçay Barajları yüzünden kurudu.

Kuşların uğramaz olduğu, yağışlara rağmen ortasında çok az suyunbulunduğu Akgöl Sazlığı sulak alan özelliğini kaybedince bölgede ciddibir çölleşme ve rüzgar erozyonu başladı.

Yaklaşık 20 yıl önce dünyanın en önemli 16'ncı sulak alanı olan AkgölS azlığı ve çevresi, son yıllarda oluşan hızı saatte 90 kilometreyeulaşan kum fırtınaları yüzünden 100 bin nüfuslu Ereğli ilçesini tehditeder oldu.

Rüzgar erozyonu yüzünden bitki köklerinin yüzeye çıktığı, 40 yıl öncekiKarapınar'ı andıran bölgede ayrıca mikroklima bozulduğu için elma vebeyaz kirazda don olayları görülmeye başladı. İlçe, ekolojik dengeninbozulması nedeniyle tarımsal üretimde sorunlar yaşamaya başladı.

Ereğli Tarım İlçe Müdürü Özkan Özgüven, Akgöl çevresinde bulunanyaklaşık 300 bin dekarlık sahanın rüzgar erozyonu tehdidi altındabulunduğunu, ilçeye yaklaşık 15 kilometre mesafede olan bölgede son 3yıldan beri görülen rüzgar erozyonunun yaşamı olumsuz etkilemeye başladığını bildirdi.

Ereğli Kaymakamı Cevdet Can, Karapınar benzeri görülen rüzgar erozyonuve kum fırtınalarının sürekli olmadığını ifade ederek, "birkaç kez olsada gelecek açısından risk oluşturuyor. Önlem alınmazsa önümüzdekiyıllarda boyutu daha büyük olacak. Erozyon ve çölleşme yüzünden 100 binnüfuslu ilçeden göçün başlamaması için birçok çalışma hayatageçiriliyor. Geç olmadan kurtarıcı adımları atmalıyız" diye konuştu.

Kum fırtınalarının en fazla Ereğli Devlet Hastanesi ve Ereğli PolisMeslek Yüksek Okulunu etkilediğini belirten Özgüven, "geçen yılfırtınalar yüzünden Polis Okulu bile tatil edildi. Kum fırtınalarınedeniyle Ereğli Devlet Hastanesindeki hastalar, başka yerlere sevkedildi. Erozyon yüzünden sulama kanalları metrelerce toprakla doluyor veverimli toprak heba oluyor" dedi.

Özgüven, tarım ilçe müdürlüğü olarak başlatılan çalışmalar kapsamındabölgede 2 yıl içinde 300 binden fazla akasya, iğde gibi çit bitkileridikimi yapıldığını bildirdi.

Konya İl Çevre ve Orman Müdürlüğü yetkilileri ise Akgöl'deki kötügi dişin durdurulması için ağaçlandırma çalışmalarına başlandığını belirterek, "Ereğli'ye fidanlık şefliği kuruldu. Ağaçlandırma seferberliği kapsamında Konya'da yılda 10-12 milyon fidan toprakla buluşturulacak. Bunun önemli bölümünü Ereğli'de dikmeyi planlıyoruz"diye konuştu.