ABD'nin Aklama Kararı Demir-Çelikçileri Sevindirmedi

Türk inşaat demirinin ABD'li yerli sanayi için tehdit oluşturmadığına karar veren Amerikan Uluslararası Ticaret Komisyonu, üreticilere rahat bir nefes aldırdı. 1 Aralık 2008'den itibaren geçerli olan karar, sektörde "zafer" olarak değerlendirilirken, sektör temsilcileri küresel kriz nedeniyle ihracatın ancak 2009'un ikinci çeyreğinden itibaren yükselmesini bekliyor.

Türkiye'de yaklaşık 11 milyon ton olan yıllık inşaat demiri üretiminin yarısı ihraç ediliyor. ABD ise demir ihracatında önemli pazarlardan biri. 2008'in ilk 9 ayında 152 milyon dolarlık inşaat demiri ihraç edilen bu ülkede üretici son 5 yıldır anti-damping soruşturmaları ile mücadele ediyordu. ABD'li üreticiler Türk inşaat demirinin yerli sanayiye zarar verdiği gerekçesiyle şikayette bulunmuş ve bu ürünlerden anti-damping vergisi alınmasını talep etmişlerdi. Soruşturmalar sürerken İstanbul Maden ve Metal İhracatçı Birlikleri'nin (İMMİB) yanı sıra, Ekinciler Demir Çelik, İzmir Demir Çelik ve Kaptan Demir Çelik de anti-damping soruşturmalarına karşı davalar açmıştı. 16 Ekim'de yapılan son dava sonuçlandı ve Amerikan Uluslararası Ticaret Komisyonu'nun nihai kararı sektöre rahat bir nefes aldırdı.
 
ABD yanlışı düzeltti

Demir Çelik Üreticileri Derneği (DÇÜD) Genel Sekreteri Veysel Yayan, bu tür davalar nedeniyle son iki yılda ABD'ye yapılan ihracatta yüzde 40'lara varan azalma yaşandığını aktararak, ihracat yapamayan firmaların üretim kapasitelerini düşürmeye başladığı belirtti. ABD'nin bu kararla büyük bir yanlışı düzelttiğini söyleyen Yayan, şunları söyledi:

"ABD'li üreticiler Türk ihracatçılarının devlet yardımı alarak fiyatları maliyetin altında belirlediklerini savunuyorlardı. Kazanamayacaklarını bile bile hakkımızda bir sürü dava açıldı. Böylece alıcılar üzerinde psikolojik bir baskı uygulanmış olacak, ticari anlaşmalar da sürüncemde bırakılacaktı. Ancak açıklanan kararla bu tür bir sıkıntı artık yaşanmayacak. Bu sorun artık ortadan kalktı."

Yayan, kararın olumlu olmasına rağmen ihracata ciddi bir artışın olmayacağına da işaret ederek küresel ekonomik kriz nedeniyle ABD pazarının etkilendiğini belirtti. Yayan, "Ama bu krizin de sonu olacak. Beklentimiz 2009'un ikinci çeyreğinden itibaren taleplerin yeniden canlanmaya başlaması" diye konuştu.

Davanın olumlu sonuçlanması için çok büyük çaba gösterdiklerini söyleyen İMMİB Genel sekreteri Mutlu Öktem ise süreci şöyle değerlendirdi: "Anti-damping konusunda her 5 yılda bir soruşturma yapılıyordu. ABD'li firmaların iddiası Türk ihracatçıların kendi sektörlerine zarar verdiği yönünde idi. Komisyona bunun doğru olmadığını anlatmak kolay olmadı. ABD'li bir hukuk firması ile anlaştık. İhracatçı arkadaşlarla davalara katıldık. Sonuçta 4'e 2 karar oyu ile davayı kazandık."
 
Karar büyük bir zafer

Kararı Türk demir üreticileri için büyük zafer olarak değerlendiren Kaptan Demir Çelik İhracat Müdürü Engin Çebi de, "Hakkımızda açılmış çok fazla dava vardı. Çok hayırlı bir karar oldu" dedi. ABD'li firmaların anti-damping konusunu suistimal ettiğinin altını çizen Çebi, "ABD ticaret kanununa göre, ithal edilen ürün Türkiye'de 700 dolara satılıyorsa bu ürünü 690 dolara ABD'ye ihraç edemezsiniz. Bazı firmalar, iç piyasa fiyatlarını araştırdıktan sonra, bilinçli olarak şu fiyata ürün istiyorum diyor ve sonra da Türk firmasını bizi zarara uğratıyor diye şikayet ediyordu. Bu şekilde ödenen çok ceza oldu" dedi.

Çebi de karara rağmen ihracatın artmayacağını belirterek "ABD'de bir yıldır yaprak kımıldamıyor. Çok düşük fiyata ürün talebi olduğu için zaten mal gönderemiyoruz" diye konuştu.