3 Milyarlık Tedbir Paketi

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 1.5 yıldır hazırlıkları süren yeni teşvik sisteminin ve istihdam önlemlerinin detaylarını bir basın toplantısıyla açıklıyor.

Erdoğan açıklamasından öne çıkanlar şöyle:

"Dünya ekonomisinin kendi kendine bu krizden çıkamayacak. Bu nedenle ülkeler art arda mali önlem paketlerini devreye aldılar. Böylece üretim ve istihdamdaki daralma yavaşladı. Ancak para politikası önlemleri tek başına yeterli olmuyor. Küresel ekonominin bu yıl yüzde 1.3 daralması bekleniyor.

Türkiye de artık küresel bir aktör haline geldi. Türkiye'nin böyle bir krizden etkilenmemesi mümkün değildi. Biz 'krizden etkilenmeyiz' iddiasında bulunmadık. Türkiye'nin aldığı tedbirlerle en az seviyede etkileneceğini ifade ettim. Bunu 'teğet geçecek' diye ifade ettim. Diğer ülkelerde iflaslar gündemi meşgul ederken, ülkemizde bankacılık sektöründe ciddi sıkıntı yaşanmadı.

Daha önce Hong Kong hapşırdığında Türkiye ağır grip geçiriyordu. Geçmişe göre daha sağlıklı bir yapıya sahibiz. Uyguladığımız politikalarla kirizin etkisi düşük kaldı. 'Bize bir şey olmaz' düşüncesinde olmadık. Krizin etkisini sınırlandırmak için ilk andan itibaren tedbirler aldık. 60'tan fazla değşiik tedbirlerin olumlu sonucunu aldık.

Yeni teşvik sistemi çalışması yeni yatırımları desteklemek amacıyla hazırlandı. Ülkenin rekabet gücünü artıracak ve bölgesel gelişmişlik farklarını en aza indirecek yatırımlar desteklenecek.

12 sektöre teşvik

Sistemi üç gruba ayırdık. Büyük proje yatırımları için 12 sektör belirledik. Transit boru hattıyla taşımacılık büyük yatırımlar olarak teşvik edilecek. 250 milyon TL tutarındaki yatırım porjeleri büyük yatırımlar olarak destekleyeceğiz. Elektronikte de katma değeri yüksek büyük proje yatırımlarını teşvik edeceğiz. Büyük proje yatırımları için kurum ve gelir vergisi indirimi bölgelere ve büyük  proje yatırımlarına farklı uygulanacak. SSK priminde işveren hissesi belli süre Hazine tarafından karşılanacak.

İllerimizi dört bölgeye ayırdık. Şimdi bölgesel olarak ele aldık. Ağırlıklı olarak Doğu ve Güneydoğu bölgesinde tarım ve tarıma dayalı imalat sanayi, konfeksiyon gibi emek yoğun sektörler teşvik edilecek.Turizm, sağlık ve eğtiim yatırımları da desteklenecek. 81 iliin tamamı yeni teşvik sisteminden faydalanacak.

Yatırımcılar elde edecekleri kârdan yüzde 20 yerine birinci bölgede yüzde 10, ikincide yüzde 8, üçte yüde 4, dörtte yüde 2 kurumlar vergisi ödeyecek. Yararlanma süresi bölgeye ve yatırıma göre değişecek. Az gelişmiş bölgede yatırım yapanlar daha uzun faydalanacak.

Üçüncü ve dördüncü bölgede yatırım yapanların TL kredi faizlerini üçüncü bölgede 3, dördüncü bölgede 5 puanını Hazine karşılayacak. Teşvik paketini kriz ortamını fırsata çevirmek için yürürlüğe koyuyoruz. Bu sistemden 2010 sonuna kadar başlayacak yatırımlar yararlanacak.

120 bin kişiye iş, 200 bin kişiye eğitim

İstihdam da aktif işgücünün desteklenmesi çalışmasını uygulamaya geçiriyoruz. İşsizlere 6 aya kadar iş imkanı oluşturacağız. Bu çerçevede 120 bin işsizin okulların ve sağlık kurumlarının bakım oranım, çevre düzenlemesi gibi işlerde istihdamını hedefliyoruz. Vasıflı işgücü ihtiyacı için mesleki eğitim faaliyetleriyle 200 bin işsize kurs verip meslek edinme imkanı getirilecek. 10 bin işsize girişimcilik eğitimi verilerek destek olunacak. Lise ve üstü eğitim alan 100 bin gencin stajyer olarak istihdam edilmesi sağlanarak iş bulmalarının önünü açıyoruz. Bu çerçevede 6 ay destek sağlayacağız. Sosyal güvenlik primleri de 6 ay devlet tarafından karşılanacak."

Teşvik paketinin yükü 1.8 milyar

Ekonomi yönetiminin hesaplamalarına göre yeni teşviklerin 2010 sonuna kadarki 1.5 yıllık maliyeti 1.8 milyar TL olacak. Bu tutarın 1 milyar 433 milyon lirası kurumlar vergisi indirimi, yatırımlar için hazine arazisi tahsis edilmesi ve tekstil fabrikalarının hükümetin belirlediği illere taşınmasına vergi avantajı sağlanmasından kaynaklanacak. Bu desteklerin maliyeti, 2009'da 451, 2010'da ise 982 milyon lira olacak.

Yeni teşvik sistemiyle firmaların faiz giderlerinin finansmanı da desteklenecek. Şirketlerin fabrikalarını belli illere taşımasına da nakit desteği verilecek. Bu iki uygulamanın maliyeti ise 123'ü 2009, 219'u da 2010 yılından olmak üzere 342 milyon lira olacak. böylece teşvik uygulamalarının toplam maliyeti 1.8 milyar lira'ya ulaşacak.

İstihdam paketinin maliyeti 1.3 milyar

Özel sektörde altı aylık staj programı, meslek edindirme kursu ve kamu yararına çalışma içeren istihdam paketinin 1.5 yıllık maliyeti ise 1.3 milyar lira olarak hesaplandı. Böylece iki yeni kriz tedbirinin maliyeti 3 milyar lirayı aşacak.