1978'den Günümüze Şehircilik Kolokyumları

Türkiye'de Metropoliten Alan Planlama Deneyim ve Sorunları Kolokyumu 29. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1978

Kolokyumun amacı;

1. Ülkemiz koşulları içinde metropoliten alan planlama deneyimlerinin eleştirel bir analizini yapmak,

2. Bir sistem ve yöntem uygulaması elde etmek,

3. Bu konudaki sorunları belirlemektir.

Kolokyumda, Türkiye'deki uygulama ve çalışmalar; planlama kademeleri, idari yapı, planlama-uygulama bütünlüğü alt başlıklarında konu edilmiş, bunlara ait sorunlar, dar boğazlar belirlenmiş, tartışılmış, operasyonel çözüm önerileri geliştirilmiş ve aynı zamanda yabancı ülkelerde bu konuda yapılmış çalışmaların aktarılması amacıyla Fransa, İtalya ve Polonya'dan davet edilen uzmanların görüşleri alınmıştır.

Türkiye'de Kentleşme Süreci Ve Kırsal Alan Sorunları Kolokyumu 30. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1979

Çağımızın en çarpıcı sosyal ve ekonomik olaylarından biri kuşkusuz, sanayileşmeye koşut olarak gelişen hızlı kentleşmedir. Kentleşme oranı bir ülkede kentlerde yaşayanların, başka bir deyişle tarım dışı faaliyetlerde bulunanların kırsal kesimde tarımla uğraşan nüfusa oranıdır. Bu oranın hızla artması, nereye kadar ilerlemesi ve nerede durması gerektiği sorularını tartışmaya açmıştır. Kentlerin yanı sıra kırsal alanlarda da gelişen sanayi, kentleşmeyi kırsal alanlara sokarak tarım arazilerinin yok olması gibi potansiyel bir tehlike yaratmaktadır.

Bu anlamda kolokyumun amaçları şöyle sıralanabilir;

1. Sürekli değişen ve tükenen kırsal alanların tanımlanması,

2. Kırsal yaşamda organizasyonun sağlanması,

3. Kırsal alan planlama yöntemlerinin araştırılması ve politikalarının saptanması,

4. Hızla gelişen kentleşmenin yönlendirilmesinde ve kentsel alanların düzenlenmesinde kırsal alanlar ile karşılıklı etkileşim ve dengelerin göz önünde tutulması,

5. Ülke genelinde kırsal alanlar ve planlamasıyla ilgili görüş geliştirilmesi, kamu politika ve uygulamalarının sergilenerek tartışılmasıdır.

Ülke Ölçeğinde Planlama ve Düzenleme Sorunları Kolokyumu 31. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1980

Ülkenin uyumlu gelişmesini gerçekleştirebilmek ve gelişmeyi diğer eylemlerle koordine edebilmek, uyumlu gelişmeyi etkileyebilecek olası istismarları yok edebilmek için ülke ölçeğinde planlama ve düzenlemeye olanak ve destek sağlayabilecek ulusal bir şehircilik yasası zorunlu görülmektedir. Burada önemle beliren soru; merkezi yönetimden yerel yönetimlere ve hatta bireylere inen dikey hiyerarşide kimin, ne kadar sorumlu olduğudur. Ülke düzenleme olarak belirlenen ve bir doktrin haline gelen anlayışla, çağımız uygarlığını belirleyen ve niteleyen kentleşme, sanayileşme, toplumsallaşma gibi temel olayların yarattığı mekansal içerikli düzenleme sorunlarının çözümü hedeflenmektedir.

Kolokyumun amaçları aşağıda 5 madde de sunulmuştur;

1. Ülke düzenlemeyle ilgili kavramsal bir zemin hazırlamak

2. Ulusal düzeyde şehircilik ilkeleri ve araçları yaratılmasına yardımcı olabilecek siyasal bir zihniyet geliştirmek,

3. Ülkemizdeki parçacı düzenleme çabalarını ülke düzenleme kavramı altında bütünleştirmek,

4. Kalkınmayı mekanla ilişkilendirerek, ülkesel kalkınmanın bir mekan organizasyonu içinde yaratılmasını sağlamak,

5. Bir zorunluluk haline gelmiş olan Türk Şehircilik Yasası'nın oluşturulmasına yardımcı olmak.

Türkiye 1. Şehircilik Kongresi 5. Türkiye Dünya Şehircilik Günü, Kasım 1981, Ankara

Kongre tema belirlemesi yapılmaksızın geniş bir yelpazede ele alınmış, tek ölçüt çalışmaların türkiye'ye ilişkin olarak ister kent, ister kent planlama konusunda olsun görgül araştırmalara dayalı olması olarak getirilmiştir. Böyle bir seçimle amaçlanan türkiye'de bu konuda birikmiş olan potansiyelin bir arada sergilenmesine, özgün bilgi birikiminin ortaya çıkmasına olanak vermektir. Kongre sonucunda bu potansiyelin varlığı belirgin şekilde ortaya çıkmış ve sunulan bildiriler toplamı, faydalı bir kaynak kitap haline getirilmiştir.

Türkiye'de Yerleşmeler Ve Konut Sorunu Kolokyumu 6. Türkiye Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1982 - İzmir

İnsanoğlu için beslenme kavramı kadar eski bir kavramdır konut ve çağımızda bir sorun haline gelmiştir. Birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de konut açığından söz edilmektedir. Konutun tüm zamanlardaki önemi ve özellikle toplu konut yasasının çıkması, kolokyum temasının "Türkiye'de yerleşmeler ve konut sorunu" olarak belirlenmesinde etkili olmuştur. Yeni bir bakış açısına gereksinim duyulmaktadır. Kolokyumun amacı bu bakış açısını belirlemek olarak açıklanabilir. Öncelikle bir çevre politikası ve ardından şehircilik ve onu tamamlayan bir konut politikası geliştirilmelidir. Konut politikası özde ekonomik, mali, sosyal, politik ve arazi gerçeklerine uygun oluşturulmalıdır. Yerleşme ve konut sorunları devletin müdahalesini, denetlemesini ve ilgisini gerektiren önemli bir sorunlar bütünü olarak ele alınmalıdır. Çünkü yaşanabilir nitelikteki yerleşmelerde altyapı ve hizmetlerin birlikte yürütülmesi ve sunulması gerekmektedir.

Ülkesel Kıyıların Korunması, Planlanması Ve Düzenleme Sorunları Kolokyumu Türkiye 7. Dünya Şehircilik Günü - Aralık 1983 - Trabzon

Günümüzde dünyada ve ülkemizde kıyılar konusunda giderek artan bir ilginin doğduğu ve ekolojik anlamda kıyıların farkına varıldığı görülmektedir. 1972 yılından bu yana uygulanmakta olan, kıyılarla ilgili mevzuat hükümlerinin ortaya koyduğu sorunlar yeni bir değerlendirmenin yapılmasını gerekli kılmaktadır. Üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizde, göl ve akarsular dahil kıyı uzunluğu 45000 km'nin üzerindedir ve hassas mekanlar olan kıyılarımız her geçen gün özelliklerini biraz daha yitirmektedirler. Deniz-insan ilişkisini geliştirecek bir kıyı kullanımının, ancak bu kıyıların planlanması ve düzenlenmesiyle mümkün olabileceğini ve bu şekilde denizlerin de korunabileceğini kaydetmek gerekir. Kıyı mekanı son yıllardaki gelişmelerle yeni değerlendirmelere gereksinim duymaktadır. Yeni kıyı mekanlarının; sanayi-liman platformu, turistik yerleşme alanı, birincil üretim faaliyetleri alanı, doğal zenginlik ve koruma alanı ile ekonomik ve mekansal strateji alanları olarak değerlendirilmesi ve böylece koruma, planlama ve düzenleme esaslarının belirlenmesi yoluna gidilmesi gerekmektedir. Kolokyumun amacı aşağıda sıralanan politikalar bütününe ulaşmaktır;

1. Kıyısal cephe bütünlüğü politikası,

2. Kıyısal cepheler arasındaki ilişkiyi belirleyecek bir kıyısal kentleşme politikası,

3. Kıyısal cephelerde etkileşim içerisinde geliştirilecek sosyo-ekonomik politika,

4. Kıyısal cephelerde izlenecek taviz vermez bir ekolojik politika.

Sanayi Yerseçimi, Turizm Yerleşmeleri, Tarım Topraklarının Ülkesel Arazi İçinde Değerlendirilmesi Kolokyumu (1984) Türkiye 8. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1984 - Adana

Doğal kaynak olan ülke topraklarının kullanımında çok amaçlı ve bütünleşmiş politikalar ile yaklaşılmalıdır. Kırsal alanda doğal kaynak kullanımında öncelikler saptanmalıdır. Tarım topraklarının korunması kırsal alan planlamasında esas amaç olmalıdır. Ülke ölçeğinde yatırım planlama ve programlaması yapılmalı ve kentleşme politikaları ile bütünleştirilmelidir. Büyük kapasiteli doğal, kültürel zenginlik kaynakları, dış turizmin yanı sıra, ülke insanının dinlence ve rekreasyon ihtiyacını da karşılamasında dikkate alınmalıdır. Sanayiye ait strüktürel dinamizm izlenmeli, sanayi bölgelerinin yaratılmasında tarım arazilerini etkilemeyecek uygun alanlar seçilmeli, sanayi yer seçimi aynı kentsel olgu ile birleştirilmelidir.

Kentleşme - Sanayileşme Etkileşimi Kolokyumu Türkiye 9. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1985 - Eskişehir

Sanayileşme kentlerde bir yandan, toplumsal ve ekonomik gelişme hızının artmasına yardımcı olurken, diğer yandan mekan tüketici bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak nüfus ve sanayi belli yerlerde yığılmaktadır. Ancak kontrolsüz sanayi ve kent gelişimi birçok soruna neden olmaktadır. Bu olumsuz gelişmeye karşı koymak için son dönemlerde sanayi bölgeleri önemli bir çözüm olarak ele alınmaktadır. Gelişmiş ülkelerde yaratılan sanayi bölgeleri, organik yapıları nedeniyle yatırımların yoğunlaştığı, ortak donanımların yer aldığı önemli birer gerçek merkeze dönüşmüşlerdir. Ülke bütününde sanayi yer seçiminde, sanayi bölgelerinin oluşturulmasında bölgenin ekonomik yapısını etkileyecek bir kısmi optimum aranması, iş-konut ilişkilerinin rasyonalizasyonu, kentin üçüncü sektör faaliyetlerinin sanayi tarafından da kullanılmasının sağlanması gerekmektedir. Yukarıda açıklanan konuların bir sanayi kenti üzerinde tartışılması kolokyumun asıl temasını oluşturmaktadır. Türkiye'de endüstriyel şehircilik alanında bir adım olabilecek nitelikteki çalışmayı, imar planı revizyon çalışmaları yeni başlamış olan ve ülkenin önemli bir endüstri merkezi haline gelmekte olan eskişehir üzerine yapmak ve çıkacak sonuçlardan planlamada yararlanmak ana hedeflerden biri konumundadır.

2. Türkiye Şehircilik Kongresi Türkiye'de 10. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1986 - İstanbul

Şehircilik kongreleri önceki yıllarda yapılan yıllık bilimsel toplantıların beş yılda bir ortaya çıkan birikimlerinin değerlendirildiği önemli bir etabını oluşturmaktadır. Kasım kolokyumları ile her yıl, ülkenin önemli bir sorunu ele alınarak incelenmiş, tartışılmış ve darboğazlar belirlenerek çözüm önerileri geliştirilmeye çalışılmış, kolokyum sonuçları bir ulusal deklârasyon şeklinde ilan edilmiştir. 2. Kongrenin teması; Türkiye'de imar hareketlerinde yeni dönemdir. 3194 sayılı imar yasasının plan yapma ve onama yetkisini valiliklere ve yerel yönetimlere aktarmış olması, belediye gelirlerinin yasal düzenlemelerle artması ve böylece belediyelerin yeni mali olanaklara kavuşturulması, dolayısıyla da yatırım olanaklarının doğmasıyla kentlerin birer şantiye görünümüne bürünmesi, hızlı kentleşme kadar sakıncalı sonuçlar getireceğine inandığımız hızlı imarlaşma faaliyetlerinin başlamış olması, konunun gündeme gelmesine esas neden olmuştur. Bu gelişmeler karşısında yerel yönetimlerin yeniden örgütlenmesi yanında, yeni bir anlayış içine girmesi de kaçınılmazdır.

Tarihi Kentlerde Planlama - Düzenleme Sorunları Kolokyumu Türkiye'de 11. Dünya Şehircilik Günü -Kasım 1987 - Edirne

Tarihi ve kültürel değerlere sahip yerleşmelerle dolu ülkemizde her geçen gün artan nüfus ve ekonomik aktiviteler, kentsel gelişmeyi ve arazi kullanım değerlerini etkilemekte, bu da giderek tarihi kentlerin sosyo-kültürel ve fiziksel yapısını değiştirmektedir. Bu kolokyum ile tarihi kentlerimizdeki planlama ve düzenleme sorunlarını belirlemek, bu kentlerdeki uygulamaları inceleyerek tartışmaya açmak ve yönlendirici sonuçlar ortaya koymak hedeflenmektedir. Tarihi kentlerde koruma, ekonomi-politik anlamda, yani üretim ilişkileri sistemi içinde ele alınmalıdır. Bir koruma stratejisi geliştirilemediği ve bu strateji yerleşme bütünleri için düşünülmediği sürece gerçek anlamda korumadan söz etmek mümkün değildir. Tarihi kentlerde kültür mirasının geleceğini devamlılığını sağlamak ikili bir uyumlaştırmayı gerektirmektedir : 1.Kültür mirası çağdaş yaşama adapte edilmelidir. Bu anlamda bir re-animasyon yaratılması şarttır. Davet potansiyeli dikkate alınmalıdır. 2.Yaşam tarzı ve kentsel düzenleme teknikleri, kültür mirasına adapte edilmelidir. Söz konusu olan basit bir koruma planı değil, kültür mirasını değerlendirme planı olmalıdır.

Şehircilik, Hukuk Ve Yönetim Kolokyumu Türkiye 12. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1988

Şehircilik, hukuk ve yönetim konularının birlikte incelenmesi, kentlerimizin düzenlenmesinde sorun yaratan önemli ilişkileri açıklamaya yardımcı olacaktır. Bu ilişkilerin olumluluğu, düzenlemelerde doğru, akılcı ve hukuki çözümlemelerle orantılı olarak değerlendirilmektedir. Şehircilik ve hukukun birbiriyle yüz yüze gelmeleri, şehirciliğe demokratik ve hukuksal yapı kazandırılmasında önemli bir noktayı teşkil etmektedir. Kentsel yönetimde şehircilik ve kamu hukuku önemli araçları oluşturmaktadır ve bu araçların doğru, akılcı ilişkiler çerçevesinde kullanılmaları gerekmektedir. Türkiye'de kent yönetiminde yeni bir dönem başlatılmıştır.

Türkiye 13. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1989 - İstanbul

Şehircilik eğitimi; "bir toplumun kendinden önceki toplumlardan devraldığı fiziksel ve beşeri çevreyi öğrendikten sonra, devredeceği fiziksel ve beşeri çevreyi öğretmek" olarak tanımlanabilir. Kolokyumun amacı; Türkiye'deki yüksek öğretim kurumlarında uygulanmakta olan şehircilik ve planlama eğitiminin değerlendirilmesi, ülkenin sosyal ve ekonomik gelişmesinin koşutunda, disiplinler arası nitelik taşıyan şehircilik ve planlamanın gelişim sürecini, eğitim-uygulama bütünlüğü içinde ele alarak bir durum saptaması yapmaktır. Genel olarak hedeflenen eğitim ve öğretimin niteliği, strüktürü; plancının faaliyet alanı ve görevi; planlama ve plancının sorunları konu başlıklarında fikir üretmektir.

Planlamaya Katılım Kolokyumu Türkiye 14. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1990 - İstanbul

Hukuk prosedürlerinin gelişmesiyle halkın şehircilik düzenlemelerine katılım süreci başlamıştır. Katılım; yarı civic, yarı sosyal bir olay gibi yeni bir hukuk türü olarak belirmiş, demokrasinin vazgeçilmez biçimde ortaya koyduğu bir hak olmuştur. Bu gelişmeler karşısında 14. Kolokyumun teması; planlamaya katılım olarak belirlenmiştir. Kolokyumda halk için bir ifade ve eylem olanağı olan katılımın, hangi koşullar altında, nasıl gerçekleşebileceği tartışılacaktır.

3. Türkiye Şehircilik Kongresi Türkiye 15. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1991 -İzmir

Kongrenin amacı bir yandan şehirciliğimizle ilgili olarak merkezi ve yerel yönetimlerin, kamu kuruluşlarının, meslek adamlarının sorumlulukları üzerinde durmak, diğer yandan da şehircilik ve uygulamalarla ilgili araçlar üzerinde tartışma açmak ve aynı zamanda Türkiye'de planlamanın son 30 yılının bir belgeselini elde etmek olarak belirlenmiştir. Kongrenin hedefi çeşitli ortamlarda kazanılmış deneyimlerin, gözlemlerin ortaya konması, hükümeti, yerel yönetimleri, kamuoyunu, meslek adamlarını, icraattan sorumluları ve kaçınılmaz olarak politikacıları hedefleyen düşündürücü, yönlendirici ve tavsiye nitelikli esasları belirlemek şeklinde tanımlanmıştır. Temel sorun; Türk şehirciliğinin kurumsal sistemini oluşturmaktır.

İstanbul'un Kentsel Gelişme Sorunları Ve Avrupa Metropolleri Kolokyumu Türkiye 16. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1992 - İstanbul

Kolokyumda şehircilik sorunlarının yoğunlaştığı, büyüklük yönünden Avrupa'nın kimi devletleriyle kıyaslanabilen, ülkesel gelişmeyi etkileyen ve bir kentsel bölge ya da kent devlet haline gelen İstanbul'un yönetim, planlama sorunlarının tartışılması ve sonuçta değerlendirilmeye açık bir kaynak yaratılması hedeflenmiştir. Kolokyumun amacı; İstanbul'un sorunlarını ve geleceğini tartışarak metropolün ele alınışına yeni bir bakış açısı getirmek ve kentin metropolitenleşme sürecine egemen olmak, bunun için çözüm yollarını ve dinamikleri aramak, araçlar bulmak, aynı zamanda İstanbul'un özelliklerini deşifre etmek şeklinde belirlenmiştir.

Planlamaya Ekolojik Yaklaşım Türkiye 17. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1993 - Bursa

Kentleşme açısından sanayileşme, teknolojik gelişme ve yeni toplumsal örgütlenmeler daha iyi yaşam koşulları sağlamış, fakat bu gelişmeler bir yandan da doğal çevrenin bozulmasına yol açmıştır. Dünyada konuyla ilgili sorumluluk duyanlar çevre sorunlarının çözülmesi için ekolojik bir yaklaşım arayışı içindedirler. Ekoloji artık kentin kalitesi üzerine bir düşünce haline dönüşmüş, kentsel ortama tanımada beşeri ekoloji ve kent ekolojisi kullanılır hale gelmiştir. Kent planlama ve mekan düzenlemenin, ekolojik yaklaşım çerçevesinde yeni tekniklere, yöntemlere kavuşması gerekmektedir. Kentlerde bugünün ekonomik sistemlerinin aşılması, toplum ve çevre arasında sürdürülebilirliğin hedeflenmesi amaçlanmaktadır.

Şehircilik Mesleğiyle İlgili Olarak Görevler, Yetkiler Ve Nitelikler Türkiye 18. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1994 - Ankara

Şehirciliğin genel tanımlaması içinde, farklı uzmanlıkların ortaya çıktığı ve şehirciliğin bir çeşitlilik içinde paylaşılması gerektiği açıktır. Buradan hareketle kolokyum teması; şehircilik mesleğinin tanımının yapılması, yetki alanlarının çeşitli formasyonlara göre paylaşılarak belirlenmesi, sorumlulukların, görevlerin, niteliklerin ve uygulama koşullarının ortaya konması olarak belirlenmiştir. Sürdürülebilir Turizm, Turizm Planlamasına Ekolojik Bir Yaklaşım Türkiye 19. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1995 - Alanya Şu bir gerçektir ki, ülkede turizmin gelişmesi devam edecek ve ulusal bir kaynak olarak, kalkınmamızda büyük katkılar sağlayacaktır. Bunun için geçerli ve tutarlı politikalar ile stratejiler üretilmesi gerekecektir ki, bu da şimdiye kadar yapılanların değerlendirilmesine bağlıdır. Son yıllarda sürdürülebilirlik kavramı hemen hemen tüm alanlarda yankısını bulmakta ve beşeri yaşamın bir gerekliliği olarak ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla turizm de bu çerçevede tartışılmaya başlanmıştır. Kolokyumun hedefleri arasında, son 30 yılın turizm planlamasının değerlendirilmesinin yapılması ve sorunlara yanıtlar bulunması yer almaktadır. Esas sorun, gelecekte turizmin nasıl daha sürdürülebilir hale getirileceği ve bunun için ortaya konacak eylem planlarının neler olacağının bulunmasıdır.

Kent Kültür ve Toplumsal Uyum Türkiye 20. Dünya Şehircilik Günü - Kasım 1996 - İstanbul

Kongredeki tartışma konusu kentsel, toplumsal uyum olarak saptanmıştır. Fakat aynı zamanda bu uyumun sağlanmasında önemli temel araçlar olarak da kültürel , sosyal ve demokratik arayışların tartışılması hedeflenmiştir. Sonuçların kentsel bağlamda değerlendirilerek planlamanın, plancının rolünün ve payının ne olduğunun belirlenmesi kongrenin amacını oluşturmuştur. Anahtar kavram olarak da toplumsal uyum sunulmuştur. Toplumsal uyum - toplumsal bütünleşme toplumsal dayanışma, Bazı anlam farklılıklarına karşın ortak çizgide birer kavram olarak ele alınmıştır. Toplumsal uyumun sağlanmasında kamu politikaları ve kamusal eylemler kamu gücü olarak değerlendirilmiştir.